Een vaststellingsovereenkomst onderhandelen is in veel gevallen verstandig. Als je werkgever je een vaststellingsovereenkomst aanbiedt, betekent dat niet dat je die direct moet accepteren zoals hij er ligt. Vaak is het juist een eerste voorstel waar nog over gesproken kan worden.
Veel mensen twijfelen op dat moment. Misschien wil je vooral rust. Misschien ben je verrast door het voorstel. Of misschien vraag je je af of onderhandelen wel zin heeft. Dat is heel begrijpelijk.
Toch is het goed om te weten dat een vaststellingsovereenkomst vaak onderhandelbaar is. Denk aan de einddatum, de vergoeding, vrijstelling van werk, vakantiedagen, bonusafspraken, juridische kosten en de formulering voor het UWV. Juist die onderdelen kunnen veel verschil maken voor je inkomen, je zekerheid en hoe je deze periode afsluit.
Op deze pagina lees je hoe het onderhandelen werkt, waarom het verstandig kan zijn om dat te doen en waar je op kunt letten voordat je akkoord gaat.
Kun je over een vaststellingsovereenkomst onderhandelen?
Ja, in veel gevallen wel.
Een vaststellingsovereenkomst is geen eenzijdig besluit van je werkgever, maar een afspraak tussen twee partijen. Dat betekent dat beide partijen het eens moeten zijn met de inhoud. Zolang je nog niet hebt getekend, ligt er dus vaak ruimte om wijzigingen voor te stellen.
Dat is belangrijk om te onthouden. Veel werknemers denken dat het document al vaststaat en dat er weinig meer aan te veranderen is. In de praktijk is dat vaak niet zo. Werkgevers beginnen regelmatig met een eerste voorstel dat nog aangepast kan worden.
Onderhandelen is daarom niet vreemd of lastig doen. Het is een normaal onderdeel van het proces.
Waarom is onderhandelen verstandig?
Een vaststellingsovereenkomst heeft vaak meer gevolgen dan je op het eerste gezicht ziet. Het gaat niet alleen om het einde van je baan, maar ook om de periode daarna.
Door te onderhandelen kun je proberen om afspraken beter te laten aansluiten op jouw situatie. Dat kan belangrijk zijn voor:
- je financiële zekerheid
- je recht op WW
- de manier waarop je uit dienst gaat
- de tijd die je krijgt om iets nieuws te regelen
- de rust waarmee je deze periode kunt afsluiten
Veel mensen kijken als eerste naar de vergoeding. Dat is logisch, maar het is niet het enige punt dat telt. Soms zit de winst juist in een latere einddatum, vrijstelling van werk met behoud van salaris of een betere formulering in de overeenkomst.
Onderhandelen gaat dus niet alleen over meer geld. Het gaat vooral over betere afspraken.
Hoe werkt het onderhandelen in de praktijk?
Het onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst verloopt meestal in stappen.
Eerst ontvang je een voorstel van je werkgever. Daarna bekijk je wat erin staat en welke punten voor jou gunstig, onduidelijk of onvolledig zijn. Vervolgens worden er aanpassingen voorgesteld. Soms gebeurt dat in één ronde, soms in meerdere rondes.
Vaak gaat het onder meer over:
- de einddatum
- de hoogte van de vergoeding
- vrijstelling van werk
- uitbetaling van vakantiedagen
- bonus, commissie of dertiende maand
- een positieve formulering van de reden van vertrek
- vergoeding van juridische kosten
- afspraken over een laptop, leaseauto of studiekosten
- finale kwijting en andere juridische bepalingen
Het is dus meestal geen groot conflict of harde onderhandeling zoals je dat misschien uit films kent. Vaak gaat het juist om zorgvuldig afstemmen: wat is redelijk, wat past bij de situatie en welke afspraken geven duidelijkheid voor beide kanten.
Over welke onderdelen kun je onderhandelen?
Er zijn meerdere onderdelen van een vaststellingsovereenkomst waar vaak ruimte in zit.
De ontslagvergoeding
De vergoeding is vaak het bekendste onderhandelingspunt. Sommige werkgevers bieden direct een bedrag aan dat aansluit op de transitievergoeding. In andere gevallen is er ruimte voor een hogere vergoeding.
Dat kan bijvoorbeeld spelen als:
- je al lang in dienst bent
- de aanleiding vooral bij de werkgever ligt
- je positie op de arbeidsmarkt lastig is
- je op korte termijn inkomen mist
- er discussie is over het dossier of de gang van zaken
De vraag is niet alleen welk bedrag er staat, maar ook of dat bedrag redelijk is in jouw situatie.
De einddatum
De einddatum is vaak minstens zo belangrijk als de vergoeding. Een latere einddatum kan betekenen dat je langer salaris ontvangt, meer tijd hebt om iets nieuws te vinden en dat de overeenkomst beter aansluit op de regels rond WW.
Een einddatum moet dus niet alleen praktisch zijn voor de werkgever, maar ook logisch voor jou.
Vrijstelling van werk
Vaak wordt afgesproken dat je niet meer hoeft te werken tot het einde van je dienstverband. Dat kan prettig zijn, zeker als de verhoudingen al gespannen zijn of als je rust wilt.
Tegelijk is het belangrijk dat dit goed is vastgelegd. Vrijstelling van werk moet duidelijk zijn, zodat geen discussie ontstaat over bereikbaarheid, overdracht of beschikbaarheid.
Vakantiedagen en openstaande rechten
Openstaande vakantiedagen, vakantiegeld, bonus, commissie of andere arbeidsvoorwaarden worden soms te summier geregeld. Juist dit soort onderdelen kunnen financieel nog flink meetellen.
Het is daarom verstandig om goed te controleren wat er met deze rechten gebeurt en of alles correct is meegenomen.
Juridische kosten
In veel vaststellingsovereenkomsten staat een vergoeding voor juridische kosten. Daarmee betaalt de werkgever mee aan de controle of onderhandeling van de overeenkomst.
Dat is gebruikelijk en vaak goed bespreekbaar. Het maakt het ook laagdrempeliger om de overeenkomst eerst te laten beoordelen.
De formulering van de reden van vertrek
De tekst over waarom het dienstverband eindigt, moet zorgvuldig zijn. Vooral voor je recht op WW is het belangrijk dat duidelijk is dat het initiatief bij de werkgever ligt en dat jou geen verwijt treft.
Dit lijkt soms maar een kleine passage, maar kan veel verschil maken.
Waarom onderhandelen veel mensen niet?
Veel werknemers onderhandelen niet, terwijl dat wel verstandig kan zijn. Daar zijn verschillende redenen voor.
Soms voelt het ongemakkelijk. Je wilt de situatie niet moeilijker maken of bent bang dat de werkgever het voorstel intrekt. Soms wil je vooral snel duidelijkheid en rust. En soms weet je simpelweg niet dat er ruimte is om te onderhandelen.
Dat is heel begrijpelijk. Een vaststellingsovereenkomst krijg je meestal niet in een ontspannen periode. Juist dan is het lastig om scherp te kijken naar wat redelijk is.
Toch betekent niet onderhandelen vaak dat je akkoord gaat met het eerste voorstel, terwijl betere afspraken misschien gewoon mogelijk waren.
Is onderhandelen niet slecht voor de sfeer?
Dat hoeft helemaal niet.
Onderhandelen hoeft niet hard of strijdlustig te zijn. Het kan ook rustig, zakelijk en zorgvuldig. Je geeft dan aan dat je de overeenkomst hebt bekeken en op een paar punten wilt laten aanpassen. Dat is normaal en past juist bij de aard van een vaststellingsovereenkomst.
Een werkgever verwacht vaak ook dat er nog vragen of opmerkingen komen. Het is dus niet vreemd om daar gebruik van te maken.
Bij VSO Rechtshulp past daar ook een rustige benadering bij. Niet op scherp zetten waar dat niet nodig is, maar wel goed kijken of de afspraken eerlijk en verstandig zijn.
Wanneer is onderhandelen extra belangrijk?
Soms is onderhandelen in het bijzonder verstandig. Bijvoorbeeld als:
- de vergoeding laag is
- de einddatum erg snel is gekozen
- er onduidelijkheid is over WW
- je lang in dienst bent geweest
- je ziek bent of gedeeltelijk arbeidsongeschikt bent
- je bonus of andere variabele beloning misloopt
- de verhouding met je werkgever gevoelig ligt
- je het gevoel hebt dat het voorstel vooral vanuit de werkgever is geschreven
In zulke situaties is het extra belangrijk om goed te laten beoordelen wat redelijk is en waar ruimte zit.
Wat levert onderhandelen vaak op?
Dat verschilt per situatie, maar het resultaat zit vaak in een combinatie van verbeteringen.
Soms wordt de vergoeding verhoogd. Soms wordt de einddatum verschoven. Soms worden juridische kosten toegevoegd of wordt vrijstelling van werk beter geregeld. En soms zit de grootste winst in de formulering voor het UWV, zodat je positie richting WW beter is beschermd.
Onderhandelen gaat dus niet altijd over één groot punt. Juist meerdere kleine verbeteringen samen kunnen een groot verschil maken.
Kun je zelf onderhandelen?
In theorie wel, maar in de praktijk is het vaak prettig als iemand met kennis van zaken meekijkt.
Een vaststellingsovereenkomst is een juridisch document. Daarin staan niet alleen praktische afspraken, maar ook bepalingen die gevolgen kunnen hebben voor je rechten en je financiële positie. Wat redelijk lijkt, is niet altijd ook echt verstandig.
Daarnaast zit je zelf vaak midden in de situatie. Dan is het lastig om met afstand te kijken naar wat een goed voorstel is en waar ruimte zit voor verbetering.
Door de overeenkomst te laten controleren krijg je vaak sneller helder:
- of het aanbod redelijk is
- welke punten aangepast kunnen worden
- wat verstandig is richting WW
- hoe je rustig en duidelijk kunt reageren
Dat geeft overzicht en voorkomt dat je te snel instemt met voorwaarden die beter hadden gekund.
Wat moet je niet doen als je een VSO krijgt?
Het helpt om een paar dingen te vermijden.
Teken niet te snel alleen om van de spanning af te zijn. Ga er ook niet automatisch van uit dat het eerste voorstel het eindvoorstel is. En kijk niet alleen naar het bedrag van de vergoeding.
Juist de combinatie van alle afspraken bepaalt of de overeenkomst goed voor je uitpakt. Een hoger bedrag met een onhandige einddatum of onduidelijke formulering kan alsnog nadelig zijn.
Het is daarom verstandiger om eerst rustig te laten beoordelen wat er staat en wat er beter kan.
Hoe weet je of het aanbod redelijk is?
Dat hangt af van jouw situatie. Er is niet één standaardantwoord dat voor iedereen geldt.
Belangrijke vragen zijn bijvoorbeeld:
- hoe lang ben je in dienst
- wat is de reden van beëindiging
- hoe sterk staat je werkgever juridisch
- hoe is de arbeidsrelatie op dit moment
- wat zijn de gevolgen voor jouw inkomen
- welke voorwaarden staan er verder in de overeenkomst
Juist omdat dit per situatie verschilt, is maatwerk belangrijk. Een voorstel kan op papier netjes ogen, maar in jouw geval toch te mager of onvolledig zijn.
Laat je vaststellingsovereenkomst eerst controleren
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken.
Bij VSO Rechtshulp kijken we rustig met je mee naar je vaststellingsovereenkomst. We beoordelen of het voorstel redelijk is, waar ruimte zit om te onderhandelen en welke afspraken extra aandacht vragen.
Zo krijg je duidelijkheid over:
- de vergoeding
- de einddatum
- je recht op WW
- de formulering van de afspraken
- de punten waar verbetering mogelijk is
Daarna weet je beter waar je staat en of onderhandelen verstandig is. Je kunt je vaststellingsovereenkomst eenvoudig via het formulier insturen voor een gratis controle. Zo krijg je op een rustige en duidelijke manier inzicht in je mogelijkheden.