Wat staat er in artikel 7:900 BW?
Artikel 7:900 BW staat in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Het artikel beschrijft wat juridisch onder een vaststellingsovereenkomst wordt verstaan.
De wet bepaalt dat partijen zich bij een VSO tegenover elkaar binden aan een vaststelling die bedoeld is om onzekerheid of een geschil over hun rechtsverhouding te beëindigen of te voorkomen.
Dat is behoorlijk juridische taal. De gedachte erachter is gelukkig eenvoudiger.
Stel dat jij en je werkgever van mening verschillen over het einde van je arbeidsovereenkomst. In plaats van daarover een ontslagprocedure of rechtszaak te voeren, kunnen jullie afspraken maken. Bijvoorbeeld over de einddatum, ontslagvergoeding en afwikkeling van het dienstverband.
Door deze afspraken in een vaststellingsovereenkomst vast te leggen, creëren jullie duidelijkheid over wat vanaf dat moment tussen jullie geldt.
Artikel 7:900 BW in gewone taal uitgelegd
De kern van artikel 7:900 BW is dat partijen zelf duidelijkheid kunnen creëren over hun juridische verhouding.
Daarvoor hoeft niet altijd al een conflict te bestaan. Een vaststellingsovereenkomst kan namelijk ook worden gesloten om een toekomstige discussie of onzekerheid te voorkomen.
Dat zie je goed terug bij ontslag met wederzijds goedvinden. Misschien heeft je werkgever aangegeven dat hij het dienstverband wil beëindigen, maar is nog niet duidelijk onder welke voorwaarden dat gebeurt. In plaats van een formele ontslagprocedure kunnen jij en je werkgever afspraken maken over het vertrek.
Je kunt daarbij denken aan afspraken over:
- de datum waarop je arbeidsovereenkomst eindigt;
- de ontslagvergoeding;
- doorbetaling van salaris tot de einddatum;
- vrijstelling van werkzaamheden;
- vakantiedagen en vakantiegeld;
- een concurrentie- of relatiebeding;
- bedrijfseigendommen;
- de eindafrekening;
- finale kwijting.
Door deze afspraken schriftelijk vast te leggen, weten jij en je werkgever waar jullie aan toe zijn.
Waarom staat artikel 7:900 BW in een vaststellingsovereenkomst?
In veel van dit soort documenten staat een formulering waarin wordt aangegeven dat de overeenkomst een vaststellingsovereenkomst is in de zin van artikel 7:900 BW. Daarmee maken partijen duidelijk welk juridisch karakter ze aan de overeenkomst willen geven.
Je kunt bijvoorbeeld een bepaling tegenkomen die ongeveer zegt dat jij en je werkgever de overeenkomst beschouwen als een vaststellingsovereenkomst zoals bedoeld in artikel 7:900 van het Burgerlijk Wetboek. Zo’n verwijzing is op zichzelf niet vreemd of ongunstig. Het artikel is juist de algemene wettelijke grondslag voor dit type overeenkomst. Belangrijker is wat er vervolgens daadwerkelijk in de VSO staat. Een verwijzing naar artikel 7:900 BW zegt bijvoorbeeld niets over de vraag of je ontslagvergoeding redelijk is, of de juiste opzegtermijn is gebruikt en of de afspraken rondom je ontslag zorgvuldig zijn vastgelegd.
Daarvoor moet je naar de inhoud van de volledige overeenkomst kijken.
Wat betekent ‘ter beëindiging of voorkoming van onzekerheid of geschil’?
Een kenmerkende formulering uit artikel 7:900 BW is dat de vaststelling bedoeld is om onzekerheid of een geschil te beëindigen of te voorkomen.
Een geschil hoeft dus niet noodzakelijk te bestaan.
Bij een arbeidsconflict is het eenvoudig voor te stellen. Jij en je werkgever verschillen bijvoorbeeld van mening over je functioneren of over de vraag of er voldoende reden is om je arbeidsovereenkomst te beëindigen. Met een vaststellingsovereenkomst kunnen jullie afspraken maken waarmee die discussie wordt afgesloten.
Maar een VSO kan ook worden gebruikt zonder dat er sprake is van een harde juridische strijd.
Je werkgever kan bijvoorbeeld vanwege een reorganisatie afscheid van je willen nemen en met jou overeenstemming zoeken over de voorwaarden. Er bestaat dan mogelijk onzekerheid over hoe en wanneer het dienstverband eindigt. Met de VSO leggen jullie daar afspraken over vast.
Dat is ook waarom de term vaststellingsovereenkomst breder is dan alleen een ontslagovereenkomst. Het juridische instrument uit artikel 7:900 BW kan worden gebruikt om verschillende soorten onzekerheden en geschillen tussen partijen te regelen.
Mag een vaststellingsovereenkomst volgens artikel 7:900 BW afwijken van de wet?
Artikel 7:900 BW bevat een bijzonder onderdeel. De vaststelling kan ook geldig zijn wanneer deze afwijkt van de rechtstoestand die tussen partijen bestond.
Dat betekent echter niet dat jij en je werkgever in een VSO onbeperkt van iedere wettelijke regel mogen afwijken.
Het Burgerlijk Wetboek stelt grenzen aan wat partijen met een vaststellingsovereenkomst kunnen regelen. Daarnaast bevat het arbeidsrecht verschillende regels die werknemers beschermen en waarvan niet altijd zomaar kan worden afgeweken.
Bij een VSO voor ontslag moet daarom niet alleen naar artikel 7:900 BW worden gekeken. Ook de specifieke regels over het beëindigen van een arbeidsovereenkomst zijn van belang.
Een bepaling waarin staat dat de overeenkomst een vaststellingsovereenkomst in de zin van artikel 7:900 BW is, geeft je werkgever dus geen vrijbrief om alle wettelijke werknemersbescherming opzij te zetten.
Is een vaststellingsovereenkomst volgens artikel 7:900 BW bindend?
Het uitgangspunt is dat de afspraken in een rechtsgeldig gesloten vaststellingsovereenkomst bindend zijn voor beide partijen. Dat is juist een belangrijk doel van de overeenkomst: duidelijkheid creëren en een discussie afsluiten of voorkomen.
Dat betekent dat je werkgever zich aan de gemaakte afspraken moet houden, maar ook dat jij in beginsel aan de overeenkomst bent gebonden.
Bij een vaststellingsovereenkomst waarmee een arbeidsovereenkomst wordt beëindigd, geldt wel bijzondere wettelijke bescherming voor werknemers.
Zo moet de overeenkomst schriftelijk worden aangegaan. Daarnaast heb je na het sluiten van een beëindigingsovereenkomst in beginsel 14 dagen bedenktijd. Binnen die termijn kun je de overeenkomst schriftelijk ontbinden zonder dat je daarvoor een reden hoeft te geven.
Je werkgever moet je schriftelijk informeren over deze bedenktijd. Doet je werkgever dat niet, dan wordt de bedenktijd verlengd naar 21 dagen.
Deze regels komen niet uit artikel 7:900 BW zelf. Ze volgen uit de specifieke arbeidsrechtelijke regels die naast de algemene regeling van de vaststellingsovereenkomst gelden.
Artikel 7:900 BW en finale kwijting
Een begrip dat vaak samen met een vaststellingsovereenkomst voorkomt, is finale kwijting. Dit is niet hetzelfde als artikel 7:900 BW, maar beide hebben wel met het definitieve karakter van afspraken te maken.
Met een finale kwijting spreken jij en je werkgever meestal af dat jullie na uitvoering van de overeenkomst niets meer van elkaar te vorderen hebben, behalve wat uitdrukkelijk in de VSO is afgesproken.
Dat kan verstrekkende gevolgen hebben.
Heb je bijvoorbeeld nog recht op een bonus, vergoeding, achterstallig loon of uitbetaling van bepaalde uren? Dan is het verstandig dat duidelijk is wat daarmee gebeurt voordat je akkoord gaat met finale kwijting.
Het enkele feit dat een VSO onder artikel 7:900 BW valt, betekent dus niet automatisch dat alle mogelijke aanspraken tussen jou en je werkgever zijn verdwenen. Daarvoor is ook van belang welke afspraken daadwerkelijk in de overeenkomst staan. Welke afspraken dat meestal zijn, zie je in dit voorbeeld van een vaststellingsovereenkomst.
Welke regels gelden naast artikel 7:900 BW bij ontslag?
Artikel 7:900 BW is de algemene wettelijke basis van de vaststellingsovereenkomst, maar regelt niet alle voorwaarden voor ontslag met wederzijds goedvinden.
Bij het beëindigen van een arbeidsovereenkomst gelden aanvullende arbeidsrechtelijke regels. Die zijn belangrijk omdat een VSO bij ontslag gevolgen kan hebben voor je inkomen en mogelijk voor je recht op een WW-uitkering.
Zo is onder andere van belang dat duidelijk wordt vastgelegd dat het initiatief voor de beëindiging bij de werkgever ligt wanneer dat ook daadwerkelijk zo is. Ook de reden voor het ontslag, de einddatum en de toepasselijke opzegtermijn verdienen aandacht.
Daarnaast kunnen andere wettelijke bepalingen relevant zijn voor afzonderlijke onderdelen van de VSO. Denk aan de regels over de transitievergoeding, de wettelijke bedenktijd en bijzondere bescherming bij ziekte.
Een VSO is daarom niet juridisch in orde alleen omdat boven of onder de overeenkomst staat dat het een vaststellingsovereenkomst ex artikel 7:900 BW betreft.
Wat betekent artikel 7:900 BW voor jouw VSO?
Kom je artikel 7:900 BW tegen in je vaststellingsovereenkomst, dan hoef je van die verwijzing op zichzelf niet te schrikken. Het artikel legt in feite uit wat voor soort overeenkomst jij en je werkgever sluiten.
De belangrijkste vraag is vervolgens wat jullie precies met elkaar afspreken.
Een vaststellingsovereenkomst kan namelijk bepalingen bevatten over je ontslagvergoeding, einddatum, vrijstelling van werk, vakantiedagen, concurrentiebeding, pensioen, juridische kosten en finale kwijting. Daarnaast is het belangrijk dat de afspraken rondom de beëindiging goed aansluiten op je persoonlijke situatie.
Heb je een VSO ontvangen en kom je daarin bepalingen tegen waarvan je niet precies weet wat ze betekenen? Je kunt je vaststellingsovereenkomst gratis laten controleren door VSO Rechtshulp. Zo krijg je in begrijpelijke taal uitleg over de afspraken die voor jouw situatie van belang zijn.
