Heb je een vaststellingsovereenkomst ontvangen vanwege bedrijfseconomische redenen? Dan zegt je werkgever meestal dat je functie vervalt door bijvoorbeeld een reorganisatie, omzetdaling, werkvermindering of een andere verandering binnen het bedrijf.
Dat kan veel vragen oproepen. Klopt de reden voor ontslag? Heb je recht op een vergoeding? Is je WW veilig geregeld? En moet je de vaststellingsovereenkomst eigenlijk wel tekenen?
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Bij VSO Rechtshulp kun je je vaststellingsovereenkomst gratis laten controleren. We kijken rustig met je mee naar je rechten, je vergoeding, je WW-positie en de afspraken die je werkgever heeft voorgesteld.
Wat betekent ontslag om bedrijfseconomische redenen?
Bij bedrijfseconomische redenen gaat het niet om jouw functioneren. Het ontslag heeft te maken met de situatie van het bedrijf of met veranderingen in de organisatie.
Voorbeelden van bedrijfseconomische redenen zijn:
- een reorganisatie
- een slechte of verslechterende financiële situatie
- structurele omzetdaling
- langdurige werkvermindering
- het sluiten van een afdeling of vestiging
- technologische veranderingen, zoals automatisering
- bedrijfsverplaatsing
- het beëindigen van bepaalde bedrijfsactiviteiten
Je werkgever mag niet zomaar zeggen dat er bedrijfseconomische redenen zijn. De reden moet goed worden onderbouwd. Bij een ontslagaanvraag via het UWV moet je werkgever laten zien waarom arbeidsplaatsen structureel vervallen en waarom herplaatsing niet mogelijk is.
Bij een vaststellingsovereenkomst vindt die UWV-toets niet automatisch plaats. Daarom is het verstandig om goed te laten controleren of het voorstel klopt.
Vaststellingsovereenkomst bij reorganisatie
Bij een reorganisatie krijg je soms een vaststellingsovereenkomst aangeboden. Dit is een overeenkomst waarin jij en je werkgever samen afspraken maken over het einde van je dienstverband.
In de vaststellingsovereenkomst staan meestal afspraken over:
- de einddatum van je arbeidsovereenkomst
- je ontslagvergoeding of transitievergoeding
- vrijstelling van werk
- uitbetaling van vakantiedagen
- je vakantiegeld en andere openstaande bedragen
- het inleveren van bedrijfseigendommen
- een eventuele geheimhoudingsafspraak
- een positief getuigschrift of referentie
- de juiste formulering voor je WW-uitkering
Een vaststellingsovereenkomst is niet verplicht. Je mag de overeenkomst laten controleren voordat je tekent. Dat is juist verstandig, omdat één verkeerde formulering gevolgen kan hebben voor je WW of je vergoeding.
Mag je werkgever je ontslaan wegens bedrijfseconomische redenen?
Je werkgever kan niet zomaar beslissen dat jij weg moet. Bij bedrijfseconomisch ontslag gelden duidelijke regels.
Meestal moet je werkgever kunnen aantonen dat:
- je functie structureel vervalt
- het ontslag nodig is voor de bedrijfsvoering
- herplaatsing in een passende functie niet mogelijk is
- de juiste ontslagvolgorde is toegepast
- tijdelijke contracten of flexibele krachten waar nodig eerst zijn meegenomen
Als je werkgever via het UWV ontslag aanvraagt, beoordeelt het UWV deze punten. Bij een vaststellingsovereenkomst gebeurt dat niet vanzelf. Je maakt dan samen afspraken zonder dat het UWV vooraf controleert of het ontslag terecht is.
Dat betekent niet dat je geen rechten hebt. Het betekent vooral dat je goed moet weten waar je voor tekent.
Wat is het afspiegelingsbeginsel?
Het afspiegelingsbeginsel bepaalt welke werknemers bij een reorganisatie als eerste voor ontslag in aanmerking komen. Deze regel geldt wanneer meerdere werknemers vergelijkbare functies hebben.
Je werkgever mag dan meestal niet zelf kiezen wie mag blijven en wie moet vertrekken. Er wordt gekeken naar leeftijdsgroepen en dienstjaren. Binnen een leeftijdsgroep komt de werknemer met het kortste dienstverband meestal als eerste voor ontslag in aanmerking.
Het afspiegelingsbeginsel geldt vooral bij uitwisselbare functies. Dat zijn functies die vergelijkbaar zijn in werkzaamheden, verantwoordelijkheden, kennis, vaardigheden en niveau.
Wanneer gaat afspiegeling vaak mis?
Bij reorganisaties gaat de toepassing van het afspiegelingsbeginsel regelmatig niet goed. Bijvoorbeeld doordat:
- functies onterecht als uniek worden gezien
- werknemers in de verkeerde functiegroep worden geplaatst
- dienstjaren verkeerd worden berekend
- leeftijdscategorieën niet goed worden toegepast
- tijdelijke contracten of uitzendkrachten niet eerst worden beëindigd
- werkzaamheden in de praktijk toch blijven bestaan
Als de afspiegeling niet klopt, kan dat invloed hebben op je onderhandelingspositie. Daarom is het verstandig om dit te laten beoordelen voordat je akkoord gaat met een vaststellingsovereenkomst.
Herplaatsing bij bedrijfseconomisch ontslag
Voordat je werkgever afscheid van je mag nemen, moet worden gekeken of je ergens anders binnen de organisatie kunt worden geplaatst. Dit heet de herplaatsingsplicht.
Een passende functie hoeft niet precies dezelfde functie te zijn. Wel moet de functie aansluiten bij je opleiding, ervaring en vaardigheden.
Je werkgever moet ook kijken of herplaatsing mogelijk is met extra begeleiding of scholing, als dat redelijk is. Denk bijvoorbeeld aan een korte opleiding of inwerkperiode waardoor je een andere functie kunt uitvoeren.
Wordt herplaatsing niet serieus onderzocht? Dan kan dat belangrijk zijn voor de beoordeling van je vaststellingsovereenkomst en je onderhandelingsruimte.
Vaststellingsovereenkomst of UWV-procedure
Bij bedrijfseconomisch ontslag zijn er vaak twee routes.
Je werkgever kan ontslag aanvragen bij het UWV. Het UWV beoordeelt dan of de bedrijfseconomische reden voldoende is onderbouwd, of de juiste ontslagvolgorde is toegepast en of herplaatsing mogelijk is.
Je werkgever kan ook een vaststellingsovereenkomst aanbieden. Daarmee probeer je samen afspraken te maken over het einde van je dienstverband, zonder dat er eerst een volledige UWV-procedure wordt doorlopen.
Voor werkgevers is een vaststellingsovereenkomst vaak sneller en voorspelbaarder. Voor jou kan het ook voordelen hebben, bijvoorbeeld als je betere afspraken kunt maken over je vergoeding, einddatum, vrijstelling van werk of begeleiding naar ander werk.
Wel is het belangrijk dat de overeenkomst goed is opgesteld. Vooral de formulering rondom het initiatief van het ontslag, de opzegtermijn en de reden van beëindiging is belangrijk voor je WW.
Moet je een vaststellingsovereenkomst tekenen?
Nee, je bent niet verplicht om een vaststellingsovereenkomst te tekenen.
Een vaststellingsovereenkomst is een voorstel. Je mag bedenktijd nemen, vragen stellen en juridisch advies inwinnen. Teken dus niet direct als je nog twijfelt of als je de gevolgen niet goed kunt overzien.
Als je niet tekent, blijft je arbeidsovereenkomst in principe bestaan. Je werkgever zal dan meestal een ontslagaanvraag bij het UWV moeten indienen. Daar wordt getoetst of het ontslag aan de voorwaarden voldoet.
Dat geeft je soms ruimte om betere afspraken te maken. Denk aan een hogere vergoeding, een latere einddatum, vrijstelling van werk of vergoeding van juridische kosten.
Transitievergoeding bij bedrijfseconomisch ontslag
Bij bedrijfseconomisch ontslag heb je meestal recht op een transitievergoeding als het initiatief bij je werkgever ligt.
De transitievergoeding wordt berekend op basis van je bruto maandsalaris en de duur van je dienstverband. De hoofdregel is dat je recht hebt op een derde bruto maandsalaris per volledig dienstjaar. Voor een deel van een jaar wordt de vergoeding naar verhouding berekend.
Bij je bruto maandsalaris kunnen naast je vaste salaris ook andere loonbestanddelen meetellen, zoals:
- vakantiegeld
- vaste toeslagen
- structurele overwerkvergoeding
- vaste eindejaarsuitkering
- gemiddelde bonus of winstuitkering
Bij een vaststellingsovereenkomst is de transitievergoeding niet automatisch verplicht zoals bij een opzegging na UWV-toestemming. Toch is de transitievergoeding bij een reorganisatie vaak wel het uitgangspunt voor de onderhandelingen.
Soms is er ruimte voor een hogere vergoeding. Bijvoorbeeld als de reden voor ontslag niet goed is onderbouwd, de afspiegeling niet klopt of herplaatsing onvoldoende is onderzocht.
Kun je meer krijgen dan de transitievergoeding?
Ja, dat kan in sommige situaties.
Een hogere vergoeding kan bespreekbaar zijn als je werkgever juridisch niet sterk staat. Bijvoorbeeld wanneer:
- onduidelijk is of je functie echt vervalt
- de reorganisatie onvoldoende is onderbouwd
- het afspiegelingsbeginsel verkeerd is toegepast
- herplaatsing niet goed is onderzocht
- je werkgever snel zekerheid wil
- er een sociaal plan geldt met betere afspraken
- er fouten staan in de vaststellingsovereenkomst
Ook andere afspraken kunnen waardevol zijn. Denk aan een langere opzegtermijn, vrijstelling van werk met behoud van salaris, vergoeding van juridische kosten, outplacement of een positief getuigschrift.
Bij VSO Rechtshulp kijken we niet alleen naar de vergoeding, maar naar het hele voorstel. Zo weet je of de afspraken passen bij jouw situatie.
WW bij een vaststellingsovereenkomst wegens bedrijfseconomische redenen
Een vaststellingsovereenkomst kan invloed hebben op je WW-uitkering. Meestal kun je je recht op WW behouden, maar dan moet de overeenkomst wel goed zijn opgesteld.
Voor je WW is onder andere belangrijk dat:
- het initiatief voor het ontslag bij je werkgever ligt
- er geen sprake is van ontslag op staande voet
- jou geen verwijt wordt gemaakt
- de juiste opzegtermijn wordt aangehouden
- de einddatum goed is gekozen
- de reden van beëindiging duidelijk en neutraal is omschreven
Bij bedrijfseconomische redenen is de WW-positie vaak goed te regelen, maar de tekst moet zorgvuldig zijn. Laat daarom altijd controleren of de formulering veilig is voordat je tekent.
Waar moet je op letten voordat je tekent?
Neem de tijd om je vaststellingsovereenkomst goed te laten controleren. Let in ieder geval op de volgende punten:
- Staat duidelijk dat het initiatief bij je werkgever ligt?
- Is de reden van ontslag juist omschreven?
- Klopt de einddatum met de opzegtermijn?
- Is je vergoeding goed berekend?
- Worden vakantiedagen, vakantiegeld en bonussen correct uitbetaald?
- Ben je vrijgesteld van werk met behoud van salaris?
- Staat er iets over een positief getuigschrift?
- Zijn concurrentiebeding en relatiebeding goed geregeld?
- Is je WW-positie voldoende beschermd?
- Is er ruimte om betere afspraken te maken?
Een vaststellingsovereenkomst lijkt soms overzichtelijk, maar kleine zinnen kunnen grote gevolgen hebben. Een gratis controle geeft je snel meer duidelijkheid.
Laat je vaststellingsovereenkomst gratis controleren
Heb je een vaststellingsovereenkomst ontvangen vanwege bedrijfseconomische redenen? Dan is het prettig om te weten waar je aan toe bent voordat je tekent.
Bij VSO Rechtshulp controleren we je vaststellingsovereenkomst gratis. We kijken onder andere naar:
- je recht op transitievergoeding
- je mogelijke onderhandelingsruimte
- de reden voor ontslag
- de toepassing van het afspiegelingsbeginsel
- de herplaatsingsplicht
- je WW-positie
- de einddatum en opzegtermijn
- openstaande vakantiedagen en andere betalingen
Je kunt je vaststellingsovereenkomst eenvoudig insturen via het formulier. Daarna kijken we rustig met je mee en weet je beter welke stappen verstandig zijn.
Veelgestelde vragen over een vaststellingsovereenkomst bij bedrijfseconomische redenen
Heb ik recht op een transitievergoeding bij bedrijfseconomisch ontslag?
Ja, bij bedrijfseconomisch ontslag heb je meestal recht op een transitievergoeding als het initiatief bij je werkgever ligt. Bij een vaststellingsovereenkomst is de vergoeding niet automatisch verplicht, maar vaak wel het uitgangspunt voor de afspraken.
Laat goed controleren of de vergoeding juist is berekend. Ook kan er soms ruimte zijn om meer af te spreken dan alleen de wettelijke transitievergoeding.
Wat zijn bedrijfseconomische redenen?
Bedrijfseconomische redenen zijn omstandigheden binnen het bedrijf waardoor arbeidsplaatsen structureel vervallen. Denk aan een reorganisatie, omzetdaling, financiële problemen, automatisering of het sluiten van een afdeling.
Je werkgever moet deze reden kunnen onderbouwen. Het mag dus niet alleen een algemene mededeling zijn dat het minder goed gaat met het bedrijf.
Mag mijn werkgever zelf kiezen wie wordt ontslagen?
Niet zomaar. Bij vergelijkbare functies moet meestal het afspiegelingsbeginsel worden toegepast. Dat betekent dat de ontslagen volgens vaste regels over leeftijdsgroepen en dienstjaren worden verdeeld.
Als je twijfelt of jij terecht bent aangewezen, is het verstandig om je situatie te laten beoordelen.
Ben ik verplicht om een vaststellingsovereenkomst te tekenen?
Nee, je bent niet verplicht om te tekenen. Een vaststellingsovereenkomst is een voorstel. Je mag de overeenkomst laten controleren en je mag onderhandelen over de voorwaarden.
Teken pas als je begrijpt wat de gevolgen zijn voor je vergoeding, einddatum en WW-uitkering.
Wat gebeurt er als ik niet teken?
Als je niet tekent, blijft je arbeidsovereenkomst meestal bestaan. Je werkgever zal dan vaak naar het UWV moeten om toestemming voor ontslag te vragen.
Het UWV beoordeelt dan of de bedrijfseconomische reden klopt, of de ontslagvolgorde juist is toegepast en of herplaatsing mogelijk is.
Heeft een vaststellingsovereenkomst gevolgen voor mijn WW?
Ja, dat kan. Je kunt meestal recht houden op WW, maar dan moet de vaststellingsovereenkomst goed zijn opgesteld. Vooral het initiatief van de werkgever, de opzegtermijn en de reden van beëindiging zijn belangrijk.
Laat de overeenkomst daarom controleren voordat je tekent. Zo voorkom je dat je later problemen krijgt met je WW-aanvraag.
Kan ik onderhandelen over mijn vaststellingsovereenkomst?
Ja, vaak is onderhandelen mogelijk. Je kunt bijvoorbeeld onderhandelen over de vergoeding, einddatum, vrijstelling van werk, juridische kosten, outplacement of een positief getuigschrift.
Hoe sterk je positie is, hangt af van je situatie. Bij twijfel over de reorganisatie, afspiegeling of herplaatsing kan er meer ruimte zijn.
Hoe kan VSO Rechtshulp helpen?
VSO Rechtshulp controleert je vaststellingsovereenkomst gratis. We kijken of de afspraken juridisch kloppen en of je belangen goed zijn beschermd.
Zo krijg je duidelijkheid over je rechten, je vergoeding en je WW. Je kunt je vaststellingsovereenkomst eenvoudig insturen via het formulier.