Vaststellingsovereenkomst en transitievergoeding: heb je er recht op?

Heb je bij een vaststellingsovereenkomst recht op een transitievergoeding?

Nee, niet volgens de wet. Een vaststellingsovereenkomst (VSO) is een afspraak waarmee jij en je werkgever samen het contract beëindigen. Dat heet ook ontslag met wederzijds goedvinden. Voor die manier van ontslag geldt de wettelijke transitievergoeding niet.

Dat betekent niet dat je met lege handen vertrekt. Je kunt in de VSO afspreken dat je een vergoeding krijgt. Hoe hoog die is, bepalen jullie samen.

Waarom geldt de wettelijke regel niet bij een VSO?

De wet koppelt de transitievergoeding aan een ontslag waarbij de werkgever het initiatief neemt en het einde van het contract niet van jouw instemming afhangt. Denk aan ontslag met toestemming van UWV, ontbinding door de kantonrechter of het niet verlengen van een tijdelijk contract. Bij een VSO stem je zelf in met het einde van je contract. Daarom laat de wet het aan jullie over om een vergoeding af te spreken.

Let op het verschil met instemmen met een opzegging

Soms vraagt een werkgever je niet om een VSO te tekenen, maar om schriftelijk in te stemmen met een opzegging. Dat lijkt op elkaar, maar juridisch is het anders. Bij instemming met een opzegging is de transitievergoeding in beginsel wel verschuldigd. Bij een VSO is dat niet zo. Het is dus goed om te weten welk document je precies voor je hebt.

Waarom is de transitievergoeding toch vaak het uitgangspunt?

Als je werkgever je niet via een VSO laat gaan, moet hij normaal gesproken via UWV of de kantonrechter. In die gevallen moet hij je meestal wel de transitievergoeding betalen. Een VSO is voor je werkgever sneller, eenvoudiger en voorspelbaarder. Daarom biedt hij in de praktijk vaak ten minste het bedrag van de transitievergoeding aan.

Wat je in een VSO meestal ziet:

• een vergoeding die gelijk is aan de wettelijke transitievergoeding;
• een vergoeding die hoger is, bijvoorbeeld omdat de ontslaggrond niet sterk is of omdat er een sociaal plan geldt;
• een vergoeding in combinatie met andere afspraken, zoals vrijstelling van werk, een outplacementbudget of een opleiding.

De hoogte zegt dus iets over de situatie. Een aanbod op het niveau van de transitievergoeding is gebruikelijk, maar het is niet automatisch het eindpunt. Wil je hierover met je werkgever praten? Een goed onderbouwde berekening is dan een helder vertrekpunt.

Hoe bereken je de transitievergoeding als uitgangspunt?

Je rekent de transitievergoeding uit alsof je via UWV of de kantonrechter zou worden ontslagen. De regel is eenvoudig: je krijgt 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar. Dat geldt vanaf de eerste werkdag. Voor een deel van een jaar krijg je naar verhouding een deel van dat bedrag.

Wat telt mee in je maandsalaris?

Het gaat niet alleen om je kale brutoloon. Ook deze onderdelen tellen mee:

• je vakantiebijslag (vaak 8%);
• een vaste eindejaarsuitkering of dertiende maand (1/12 per maand);
• vaste toeslagen, zoals een ploegentoeslag of vaste overwerkvergoeding;
• variabele looncomponenten, zoals een bonus, op basis van een gemiddelde over een eerdere periode.

Werkgevers rekenen soms alleen met het kale salaris. Het is goed om dat na te gaan, want het verschil kan oplopen.

Rekenvoorbeeld

Stel: je werkt precies 8 jaar bij je werkgever. Je brutosalaris is € 3.500 per maand en je krijgt 8% vakantiebijslag.

Rekent je werkgever alleen met € 3.500, dan komt hij uit op € 9.333. Dat scheelt bijna € 750. Met de rekentool voor de transitievergoeding maak je snel een berekening voor je eigen situatie.

Wat is het maximum in 2026?

In 2026 is de wettelijke transitievergoeding maximaal € 102.000 bruto. Verdien je meer dan dat per jaar, dan geldt je bruto jaarsalaris als maximum. Bij een VSO is dit maximum niet bindend, omdat de vergoeding een afspraak is. In de praktijk gebruiken partijen het wel vaak als referentie.

Vaststellingsovereenkomst zonder transitievergoeding: kan dat?

Ja, dat kan. Omdat er geen wettelijk recht is, mag een VSO ook zonder vergoeding worden gesloten. Dat is niet altijd verkeerd. Het hangt af van de reden van je vertrek en van wat je er verder voor terugkrijgt.

Wanneer komt een VSO zonder vergoeding voor?

Een VSO zonder of met een lage vergoeding zie je bijvoorbeeld als:

• jij zelf wilt vertrekken, bijvoorbeeld omdat je een nieuwe baan hebt;
• je ook bij een gewoon ontslag geen recht op transitievergoeding zou hebben, bijvoorbeeld omdat je de AOW-leeftijd hebt bereikt;
• je werkgever vindt dat je ernstig verwijtbaar hebt gehandeld en een VSO aanbiedt in plaats van een ontslag op staande voet;
• je andere voordelen krijgt, zoals een lange periode met behoud van loon of een betaalde opleiding.

Waarom kijk je dan extra goed?

Als je werkgever het initiatief neemt en er geen bijzondere reden is, is een VSO zonder vergoeding ongebruikelijk. Bij een gewoon ontslag had je immers meestal wel recht gehad op de transitievergoeding. Door te tekenen zie je daarvan af.

Let daarom goed op deze punten:

• Staat in de VSO dat je werkgever het initiatief nam? Dat is belangrijk voor je WW.
• Klopt de reden van het ontslag? Een verwijt in de VSO kan gevolgen hebben voor je WW en je toekomst.
• Krijg je iets anders terug dat de ontbrekende vergoeding goedmaakt?
• Ben je ziek? Dan komt er meer bij kijken, onder meer voor je WW. Laat je VSO in dat geval extra zorgvuldig nakijken.

Heb je al getekend? Je hebt in de regel 14 dagen bedenktijd. In die periode kun je de VSO schriftelijk en zonder opgaaf van reden ontbinden.

Ligt de VSO nog voor je, of loopt je bedenktijd nog? Stuur je vaststellingsovereenkomst dan via het formulier op deze pagina naar VSO Rechtshulp. We kijken gratis en rustig met je mee naar de vergoeding, de reden van ontslag en je WW, zodat je op tijd weet of je iets wilt aanpassen.

Wanneer past een hogere vergoeding dan de transitievergoeding?

Een hogere vergoeding kan passen als je werkgever zonder VSO niet zo makkelijk van je af zou kunnen. Hoe zwakker de ontslaggrond, hoe meer een werkgever vaak wil betalen voor een snelle en zekere afspraak. Een garantie is dat nooit. Het hangt af van de feiten.

Een hogere vergoeding ligt bijvoorbeeld meer voor de hand als:

• je werkgever geen duidelijke ontslaggrond heeft of die niet goed kan onderbouwen;
• je ziek bent en er een opzegverbod geldt;
• je werkgever zelf ernstig verwijtbaar heeft gehandeld;
• je lang in dienst bent en het lastig wordt om snel ander werk te vinden;
• er een sociaal plan of cao-regeling is die meer toekent.

Soms wordt voor een hogere vergoeding nog de oude kantonrechtersformule genoemd. Die formule is sinds 1 juli 2015 niet meer de standaard, maar komt in onderhandelingen nog weleens terug. Meer daarover lees je op de pagina over de kantonrechtersformule. Voor een breder overzicht van vergoedingen bij ontslag kun je terecht bij de pagina over de ontslagvergoeding.

Mag je werkgever kosten aftrekken van de vergoeding?

Bij de wettelijke transitievergoeding mag een werkgever onder voorwaarden bepaalde kosten aftrekken. Het gaat dan om kosten die je helpen aan ander werk, zoals outplacement, of om kosten voor een opleiding die je bredere inzetbaarheid vergroot. Voor die laatste kosten moet je vooraf schriftelijk hebben ingestemd.

Bij een VSO gelden die wettelijke aftrekregels niet automatisch. Wat er van de vergoeding afgaat, is een afspraak. Daarom is het belangrijk dat de VSO duidelijk is. Let bijvoorbeeld op:

• een zin als “onder aftrek van” of “met verrekening van” bepaalde kosten;
• een outplacementbudget dat binnen de vergoeding valt in plaats van erbovenop;
• de verwijzing “conform de wettelijke transitievergoeding” zonder concreet bedrag.

Een vast bruto bedrag in de VSO geeft de meeste duidelijkheid. Dan weet je precies wat je krijgt en kan er achteraf minder discussie ontstaan.

Hoe leg je de vergoeding goed vast in de VSO?

Een goede afspraak over de vergoeding bestaat uit meer dan een bedrag. Controleer of in je VSO staat:

• het bruto bedrag van de vergoeding;
• wanneer de vergoeding wordt betaald, bijvoorbeeld met de eindafrekening;
• of andere posten, zoals niet opgenomen vakantiedagen, apart worden uitbetaald;
• of de vergoeding ook wordt betaald als je eerder vertrekt omdat je al ander werk hebt.

Betaling en belasting

Over een vergoeding uit een VSO betaal je belasting. Je werkgever houdt loonheffing in volgens een bijzonder tarief. Het definitieve bedrag hangt af van je totale inkomen in dat jaar. Meer daarover lees je op de pagina over transitievergoeding en belasting.

Finale kwijting

Vaak staat in een VSO een bepaling over finale kwijting. Dat betekent dat jij en je werkgever na de afspraken in de VSO niets meer van elkaar kunnen eisen. Heb je nog recht op iets anders, zoals een bonus of overuren? Neem dat dan in de VSO op. Lees meer over finale kwijting bij een VSO.

Heeft de vergoeding invloed op je WW?

De hoogte van je vergoeding heeft in de regel geen invloed op de hoogte van je WW-uitkering. Voor je WW is vooral van belang hoe de VSO is opgesteld. Zo moet duidelijk zijn dat je werkgever het initiatief nam en dat je niet verwijtbaar werkloos bent. Ook de einddatum telt mee. Is de opzegtermijn niet in acht genomen, dan kan je WW later ingaan.

Een hogere vergoeding in ruil voor een kortere opzegtermijn lijkt aantrekkelijk, maar kan dus gevolgen hebben voor het moment waarop je WW start. Hoe dit precies werkt, lees je op de pagina over de vaststellingsovereenkomst en WW.

Wat doe je als het bedrag in je VSO lager uitvalt dan je berekening?

Misschien heb je de transitievergoeding zelf uitgerekend en komt je werkgever op een lager bedrag uit. Of je weet niet zeker of je vakantiebijslag, een dertiende maand of je bonus is meegeteld. Het is goed om dat verschil uit te zoeken voordat je tekent, of in elk geval voordat je bedenktijd voorbij is.

Via het formulier op deze pagina kun je je VSO gratis laten controleren door VSO Rechtshulp. We rekenen de vergoeding na, kijken of het bedrag past bij de reden van je ontslag en letten op afspraken die je WW raken. Je krijgt in gewone taal uitleg over wat er goed geregeld is en wat je met je werkgever kunt bespreken.