Wat is een oprotpremie?
Een oprotpremie is een vergoeding die je werkgever aanbiedt als jullie samen afspreken dat je arbeidscontract stopt. Je werkgever betaalt je dus om vrijwillig te vertrekken. Het is geen juridische term en je vindt het woord in geen enkele wet terug.
Het woord klinkt wat grof. Daarom hoor je ook vaak vertrekpremie, vertrekvergoeding of ontslagvergoeding. In het dagelijks taalgebruik betekenen ze ongeveer hetzelfde.
Een oprotpremie wordt bijna altijd vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst (VSO). Dat is een schriftelijke afspraak tussen jou en je werkgever over het einde van je dienstverband en de voorwaarden daarbij. Bij een reorganisatie kan de premie ook deel uitmaken van een vrijwillige vertrekregeling, bijvoorbeeld in een sociaal plan.
Oprotpremie, transitievergoeding en gouden handdruk: wat is het verschil?
De begrippen lopen in de praktijk door elkaar. Toch is er een duidelijk verschil tussen wat de wet regelt en wat jullie zelf afspreken.
Transitievergoeding
De transitievergoeding is de wettelijke vergoeding bij ontslag. Je hebt er in beginsel recht op als je werkgever je ontslaat via UWV of de kantonrechter, of als je werkgever je tijdelijke contract niet verlengt. De hoogte ligt vast: een derde bruto maandsalaris per dienstjaar, vanaf de eerste werkdag. In 2026 is het maximum € 102.000 bruto, of een bruto jaarsalaris als dat hoger is.
Bij een vaststellingsovereenkomst heb je géén wettelijk recht op een transitievergoeding. Jullie spreken dan zelf een bedrag af. Die afgesproken vergoeding is in feite de oprotpremie.
Gouden handdruk
Een gouden handdruk is ook een informele term. Meestal bedoelen mensen daarmee een ruime vertrekvergoeding, vaak bij bestuurders of werknemers met een lang dienstverband. Juridisch is er geen verschil met een oprotpremie. Het verschil zit vooral in de klank: een gouden handdruk klinkt als een royaal afscheid, een oprotpremie als een vergoeding om je te laten gaan.
Wil je meer weten over vergoedingen bij ontslag in het algemeen? Lees dan onze pagina over de ontslagvergoeding.
Wanneer biedt een werkgever een oprotpremie aan?
Een werkgever kan je niet zomaar ontslaan. Daarvoor is een goede reden nodig en in de meeste gevallen toestemming van UWV of de kantonrechter. Zo’n procedure kost tijd en geld, en de uitkomst is onzeker. Met een oprotpremie probeert je werkgever het einde van je contract op een snellere en zekere manier te regelen.
Dat gebeurt bijvoorbeeld als:
- er een reorganisatie is en er minder banen overblijven;
- de samenwerking niet goed loopt en je werkgever vindt dat je niet goed functioneert, maar daar geen stevig dossier van heeft;
- de verhouding tussen jou en je leidinggevende verstoord is geraakt;
- je werkgever een functie wil schrappen of de organisatie anders wil inrichten.
Bij een reorganisatie komt het vaak voor dat een werkgever eerst een vrijwillige vertrekregeling aanbiedt. Wie zich meldt, krijgt dan een vergoeding. Meer daarover lees je op onze pagina over ontslag bij reorganisatie.
Moet je een oprotpremie accepteren?
Nee. Een vaststellingsovereenkomst komt alleen tot stand als jij ermee instemt. Je mag het aanbod rustig bekijken, vragen stellen, om aanpassingen vragen of het afwijzen.
Wijs je het aanbod af, dan blijft je contract gewoon doorlopen. Wil je werkgever toch verder zonder jou, dan moet hij normaal gesproken via UWV of de kantonrechter. Die toetsen of er een redelijke grond voor ontslag is en of je werkgever heeft geprobeerd je op een andere plek binnen het bedrijf te laten werken. Lukt het ontslag via die weg, dan heb je meestal recht op de transitievergoeding. Houd er wel rekening mee dat een aanbod dat nu op tafel ligt later kan vervallen.
Lees ook wat er gebeurt als je een vaststellingsovereenkomst niet tekent.
Heb je al getekend? Dan heb je nog bedenktijd. Je kunt de vaststellingsovereenkomst binnen 14 dagen na ondertekening zonder opgaaf van reden ontbinden. Staat die bedenktijd niet in de overeenkomst, dan heb je 3 weken.
Hoe hoog is een oprotpremie?
Er bestaat geen vaste regel voor de hoogte van een oprotpremie. Het bedrag is een afspraak tussen jou en je werkgever. In de praktijk gebruiken veel werkgevers de transitievergoeding als uitgangspunt, omdat je daar recht op zou hebben als je werkgever je via UWV of de kantonrechter ontslaat. Soms ligt het aanbod hoger, soms lager.
Welk bedrag redelijk is, hangt onder meer af van:
- hoe lang je in dienst bent en wat je verdient;
- hoe sterk de reden van je werkgever is om je te laten gaan;
- je leeftijd en je kansen op een nieuwe baan;
- of er een sociaal plan of cao-regeling geldt met een eigen vergoeding;
- de andere afspraken, zoals je einddatum en vrijstelling van werk.
Rekenvoorbeeld
Esther werkt 9 jaar bij haar werkgever. Haar bruto maandsalaris voor de berekening is € 3.600, inclusief vakantiegeld. Haar werkgever biedt haar een oprotpremie aan van € 8.000 bruto. Hoe verhoudt dat bedrag zich tot de transitievergoeding?
| Transitievergoeding per dienstjaar | € 3.600 ÷ 3 = € 1.200 |
| Transitievergoeding na 9 jaar | 9 × € 1.200 = € 10.800 bruto |
| Aangeboden oprotpremie | € 8.000 bruto |
Het aanbod ligt dus lager dan wat Esther bij een ontslag via UWV of de kantonrechter als transitievergoeding zou krijgen. Dat is voor haar een goede reden om het aanbod nog eens te bespreken. Wil je je eigen bedrag uitrekenen? Gebruik dan de rekentool op onze pagina transitievergoeding berekenen.
Vraag je je net als Esther af of de oprotpremie in jouw vaststellingsovereenkomst in verhouding is? Stuur je VSO dan via het formulier naar VSO Rechtshulp. We zetten het aanbod gratis naast de transitievergoeding en kijken ook naar de afspraken eromheen.
Betaal je belasting over een oprotpremie?
Ja. Een oprotpremie is voor de Belastingdienst gewoon loon. Je werkgever houdt er loonheffing op in voordat het bedrag op je rekening komt. Het afgesproken bedrag is daarom meestal een bruto bedrag. Netto houd je minder over.
Voor een eenmalige betaling als een ontslagvergoeding gebruikt je werkgever de tabel voor bijzondere beloningen. Het percentage dat daarbij wordt ingehouden is vaak hoger dan je van je gewone salaris gewend bent. Dat is niet altijd de belasting die je uiteindelijk betaalt. Bij je aangifte inkomstenbelasting wordt je inkomen over het hele jaar verrekend. Je kunt dan geld terugkrijgen of moeten bijbetalen.
Nog een paar dingen om te weten:
- Het deel van de vergoeding dat op 1 januari nog op je rekening staat, telt mee voor je vermogen in box 3.
- Een vergoeding onderbrengen in een stamrecht om de belasting uit te stellen kan sinds 2014 niet meer.
- In sommige situaties kan het verschil maken in welk kalenderjaar de vergoeding wordt uitbetaald.
Meer uitleg vind je op onze pagina over transitievergoeding en belasting. Die regels gelden ook voor een oprotpremie.
Houd je recht op WW als je een oprotpremie aanneemt?
Meestal wel, als de afspraken goed zijn vastgelegd. Een ontslagvergoeding wordt in de regel niet verrekend met je WW-uitkering. Of je recht hebt op WW, hangt vooral af van wie het initiatief nam voor je vertrek en hoe dat in de overeenkomst staat. Alle voorwaarden lees je op onze pagina over de vaststellingsovereenkomst en WW.
Bij een vaststellingsovereenkomst op initiatief van je werkgever
Stelt je werkgever voor om je contract te beëindigen, dan heb je volgens UWV meestal recht op WW. In de vaststellingsovereenkomst moet dan staan dat je werkgever het initiatief heeft genomen en dat er geen dringende reden is, zoals ernstig verwijtbaar gedrag van jouw kant.
Bij een vrijwillige vertrekregeling bij reorganisatie
Meld je je voor een vertrekregeling die je werkgever aanbiedt vanwege een reorganisatie, bijvoorbeeld uit een sociaal plan? Dan gaat UWV er in de regel van uit dat het initiatief bij je werkgever ligt. Ook al kies je er zelf voor, UWV ziet dat niet als eigen ontslag. Het wordt je dan niet verweten dat je vertrekt. Wel beoordeelt UWV elke aanvraag afzonderlijk. Het helpt als in je vaststellingsovereenkomst duidelijk staat dat je vertrek het gevolg is van de reorganisatie.
Wanneer je WW minder zeker is
Het ligt anders als het vertrek echt van jou uitgaat. Vraag je zelf om weg te mogen tegen een vergoeding, terwijl er geen reorganisatie of andere reden bij je werkgever speelt? Dan kan UWV oordelen dat je zelf voor werkloosheid hebt gekozen. Het gevolg kan zijn dat je geen of minder WW krijgt.
Let daarnaast op twee dingen:
- De opzegtermijn. Stopt je contract eerder dan wanneer je werkgever de opzegtermijn had aangehouden, dan laat UWV je WW later ingaan.
- Ziekte. Ben je ziek op het moment dat je tekent, dan gelden andere regels voor je uitkering. Lees daar meer over bij een vaststellingsovereenkomst bij ziekte.
Welke afspraken horen naast de oprotpremie in je VSO?
De vergoeding is vaak het eerste waar je naar kijkt. De andere afspraken zijn minstens zo belangrijk voor je rust en je inkomen. Let bijvoorbeeld op:
- dat het initiatief voor het einde van je contract bij je werkgever ligt en dat er geen dringende reden is;
- een einddatum waarbij de opzegtermijn in acht is genomen;
- de hoogte van de vergoeding, of het een bruto bedrag is en wanneer het wordt betaald;
- de uitbetaling van je vakantiedagen, vakantiegeld en eventuele andere tegoeden;
- vrijstelling van werk tot de einddatum, zodat je tijd hebt om ander werk te zoeken;
- of een concurrentiebeding of relatiebeding vervalt;
- een positief getuigschrift of referentie;
- een budget voor outplacement of opleiding;
- een vergoeding voor de kosten van juridisch advies;
- de finale kwijting: de afspraak dat jullie daarna niets meer van elkaar te vorderen hebben.
Ontbreekt er iets of is een afspraak onduidelijk? Dan kun je je werkgever altijd vragen om de overeenkomst aan te passen voordat je tekent.
Wat doe je voordat je een oprotpremie accepteert?
Een aanbod om te vertrekken komt vaak onverwacht. Het is heel normaal dat je dan niet meteen weet wat je ervan moet vinden. Je hoeft niet direct te tekenen. Het is verstandig om eerst te laten nakijken wat er precies tegenover je vertrek staat.
Bij VSO Rechtshulp kijken we met je mee naar je vaststellingsovereenkomst. We controleren of de oprotpremie in verhouding is, of je WW goed geregeld is en of er afspraken ontbreken. Upload je VSO via het formulier op deze pagina; de controle is gratis. Daarna weet je of je het aanbod kunt aannemen of beter eerst om aanpassingen vraagt.
