De nadelen van een vaststellingsovereenkomst zijn niet altijd meteen zichtbaar. Op het eerste gezicht lijkt een VSO vaak overzichtelijk: je werkgever doet een voorstel, er staat een einddatum in en meestal ook een vergoeding. Toch kunnen de afspraken grote gevolgen hebben voor je inkomen, je WW en je rechten na uitdiensttreding.
Dat betekent niet dat een vaststellingsovereenkomst altijd slecht is. In veel situaties kan een VSO juist rust en duidelijkheid geven. Maar dan moet de overeenkomst wel goed zijn opgesteld en passen bij jouw situatie.
Het is daarom verstandig om niet alleen te kijken naar het bedrag dat je krijgt. Ook de formulering, de einddatum, de opzegtermijn, openstaande vakantiedagen en afspraken over finale kwijting kunnen belangrijk zijn. Op deze pagina lees je rustig en duidelijk waar je op moet letten voordat je tekent.
Is een vaststellingsovereenkomst altijd nadelig?
Nee, een vaststellingsovereenkomst is niet automatisch nadelig. Een VSO kan juist een prettige manier zijn om het dienstverband in overleg te beëindigen. Je voorkomt dan vaak een langdurige ontslagprocedure en kunt afspraken maken over je vertrek.
Bij ontslag met wederzijds goedvinden leg je samen met je werkgever vast dat je arbeidsovereenkomst stopt. Volgens de Rijksoverheid moet dit schriftelijk gebeuren. Het is ook verstandig om alle afspraken rondom het ontslag schriftelijk vast te leggen.
Toch is het belangrijk om kritisch te blijven. De overeenkomst wordt meestal opgesteld door of namens je werkgever. Daardoor is het eerste voorstel niet altijd volledig in jouw voordeel. Vaak is er ruimte om onderdelen aan te passen of te verbeteren.
Een VSO is dus niet per se nadelig. Maar te snel tekenen kan dat wel zijn.
Nadeel 1: je kunt je recht op WW in gevaar brengen
Een van de belangrijkste risico’s van een vaststellingsovereenkomst is dat je WW in gevaar kan komen als de tekst niet goed is opgesteld.
Het UWV geeft aan dat je meestal recht hebt op WW als jij en je werkgever samen besluiten dat het dienstverband stopt. Wel moet in de vaststellingsovereenkomst staan dat de werkgever het voorstel heeft gedaan voor het ontslag en dat jij niets verkeerd hebt gedaan.
Dat betekent dat de formulering erg belangrijk is. Staat er bijvoorbeeld dat jij zelf het initiatief hebt genomen? Of lijkt het alsof jou iets te verwijten valt? Dan kan dat vragen oproepen bij het UWV.
Daarom is het verstandig om niet alleen te kijken of het woord “WW” ergens in de overeenkomst staat. Het gaat vooral om de manier waarop de reden van beëindiging is omschreven.
Nadeel 2: de einddatum kan ongunstig zijn
De einddatum lijkt misschien een praktische afspraak, maar deze datum kan veel invloed hebben op je inkomen.
Bij een vaststellingsovereenkomst moet goed worden gekeken naar de opzegtermijn. Het UWV geeft aan dat een werknemer pas een WW-uitkering krijgt als de wettelijke opzegtermijn voorbij is. Daarom is het belangrijk om daar afspraken over te maken.
Als de einddatum te vroeg is gekozen, kan er een periode ontstaan waarin je geen loon meer krijgt en nog geen WW ontvangt. Dat wil je natuurlijk voorkomen.
Een goede einddatum geeft je meer rust. Je weet dan beter wanneer je loon stopt, wanneer een uitkering kan starten en hoeveel tijd je hebt om iets nieuws te vinden.
Nadeel 3: de vergoeding kan te laag zijn
Veel mensen kijken als eerste naar de vergoeding. Dat is logisch. Het bedrag kan belangrijk zijn voor de periode na je vertrek.
Toch is het niet altijd duidelijk of de vergoeding redelijk is. Soms biedt een werkgever alleen de transitievergoeding aan. Soms is er ruimte voor een hogere vergoeding, bijvoorbeeld omdat je lang in dienst bent, de situatie gevoelig ligt of de werkgever graag snel tot afspraken wil komen.
Ook kan de vergoeding lager lijken dan hij in werkelijkheid is, of juist hoger lijken terwijl andere afspraken ongunstig zijn. Denk aan een te korte einddatum, het niet uitbetalen van vakantiedagen of onduidelijkheid over bonusafspraken.
Daarom is het belangrijk om de vergoeding altijd te beoordelen in samenhang met de rest van de overeenkomst.
Nadeel 4: je tekent misschien onder druk
Een vaststellingsovereenkomst krijg je vaak op een lastig moment. Misschien voelde je al dat er iets speelde. Misschien kwam het voorstel juist onverwacht. In beide gevallen kan er veel spanning ontstaan.
Sommige werknemers tekenen snel omdat ze van de situatie af willen. Dat is begrijpelijk. Een conflict op werk, onzekerheid over je toekomst of druk vanuit je werkgever kan zwaar voelen.
Toch is snel tekenen meestal niet verstandig. Een VSO heeft gevolgen voor je baan, je inkomen en je rechten. Je mag de tijd nemen om te begrijpen wat er staat en wat dit voor jou betekent.
Je hoeft dus niet direct akkoord te gaan omdat je werkgever dat prettig vindt. Eerst overzicht krijgen is een normale en verstandige stap.
Nadeel 5: afspraken kunnen ontbreken
Een vaststellingsovereenkomst bestaat uit meer dan alleen een einddatum en een vergoeding. In een goede VSO moeten ook andere afspraken duidelijk zijn.
Denk bijvoorbeeld aan:
- openstaande vakantiedagen
- vakantiegeld
- bonus of commissie
- dertiende maand
- leaseauto, telefoon of laptop
- studiekosten
- pensioenafspraken
- vrijstelling van werk
- juridische kosten
- geheimhouding
- concurrentiebeding of relatiebeding
Als deze punten ontbreken of onduidelijk zijn, kan daar later discussie over ontstaan. Dat geeft juist onrust op een moment waarop je duidelijkheid nodig hebt.
Een overeenkomst moet daarom niet alleen juridisch kloppen, maar ook praktisch volledig zijn.
Nadeel 6: finale kwijting kan later problemen geven
In veel vaststellingsovereenkomsten staat een bepaling over finale kwijting. Dat betekent meestal dat jij en je werkgever na uitvoering van de overeenkomst niets meer van elkaar kunnen vragen.
Dat kan handig zijn, omdat het duidelijkheid geeft. Maar het kan ook nadelig zijn als nog niet alles goed is geregeld.
Stel dat later blijkt dat vakantiedagen, bonus of andere rechten niet goed zijn meegenomen. Dan kan finale kwijting het lastiger maken om daar nog op terug te komen.
Daarom is het belangrijk om vóór ondertekening goed te controleren of alle bedragen en afspraken volledig zijn opgenomen.
Nadeel 7: je concurrentiebeding kan blijven gelden
Soms staat er in je arbeidsovereenkomst een concurrentiebeding of relatiebeding. Daarmee kan worden beperkt waar je na je dienstverband mag werken of met welke klanten je contact mag hebben.
Bij een VSO wordt dit onderwerp niet altijd goed geregeld. Soms blijft het beding gewoon gelden, terwijl dat voor jou veel invloed kan hebben op je kansen op nieuw werk.
Als je na je vertrek snel een nieuwe baan wilt vinden, is dit een belangrijk punt. Het kan verstandig zijn om te onderhandelen over het vervallen of beperken van zo’n beding.
Nadeel 8: bij ziekte kan een VSO extra risico geven
Ben je ziek op het moment dat je een vaststellingsovereenkomst krijgt? Dan is extra voorzichtigheid nodig.
Het UWV geeft aan dat werkgever en werknemer bij ziekte kunnen kiezen voor beëindiging met wederzijds goedvinden via een VSO. Tegelijk waarschuwt het UWV dat het niet verstandig is voor een zieke werknemer om zomaar een vaststellings- of beëindigingsovereenkomst te tekenen.
Dat komt omdat ziekte gevolgen kan hebben voor loondoorbetaling, re-integratie, Ziektewet en WW. Als je ziek uit dienst gaat, verandert je situatie vaak sterk. De bescherming die je tijdens ziekte hebt, kan deels wegvallen zodra je zelf instemt met beëindiging.
Bij ziekte is het daarom belangrijk om de overeenkomst altijd goed te laten controleren voordat je tekent.
Nadeel 9: je ziet niet altijd wat juridisch belangrijk is
Een vaststellingsovereenkomst kan netjes en vriendelijk geschreven zijn. Toch betekent dat niet automatisch dat de inhoud goed voor je is.
Sommige risico’s herken je pas als je vaker met VSO’s werkt. Denk aan een onhandige formulering richting het UWV, een te korte opzegtermijn, een onduidelijke bepaling over vakantiedagen of een te brede finale kwijting.
Dat is geen verwijt. Je krijgt waarschijnlijk niet vaak met een vaststellingsovereenkomst te maken. Het is dus logisch dat je niet meteen weet welke zinnen belangrijk zijn en welke gevolgen ze kunnen hebben.
Juist daarom is het prettig als iemand rustig met je meekijkt en uitlegt wat er staat.
Wanneer kan een vaststellingsovereenkomst juist wél goed zijn?
Een vaststellingsovereenkomst kan ook voordelen hebben. Het kan zorgen voor rust, duidelijkheid en een nette afronding van je dienstverband.
Dat kan bijvoorbeeld prettig zijn als:
- je niet meer terug wilt of kunt naar je werk
- de arbeidsrelatie is verslechterd
- je werkgever een redelijk voorstel doet
- je goede afspraken kunt maken over vergoeding en einddatum
- je WW goed wordt beschermd
- je voldoende tijd krijgt om verder te kijken
Het gaat dus niet om de vraag of een VSO goed of slecht is. Het gaat om de vraag of deze overeenkomst goed is voor jou.
Een VSO kan passend zijn, zolang je weet wat je tekent en de afspraken zorgvuldig zijn vastgelegd.
Kun je onderhandelen over de nadelen?
Ja, vaak wel. Een vaststellingsovereenkomst is een voorstel. Zolang je nog niet hebt getekend, is er vaak ruimte om te onderhandelen.
Je kunt bijvoorbeeld vragen om:
- een hogere vergoeding
- een latere einddatum
- duidelijke vrijstelling van werk
- uitbetaling van vakantiedagen
- vergoeding van juridische kosten
- betere formulering voor het UWV
- aanpassing van finale kwijting
- beperking of schrappen van een concurrentiebeding
Onderhandelen hoeft niet hard of vervelend te zijn. Het kan rustig en zorgvuldig. Je laat dan weten welke punten aandacht nodig hebben en waarom aanpassing logisch is.
Veel werkgevers verwachten ook dat een werknemer de overeenkomst laat controleren. Dat is een normaal onderdeel van het proces.
Waar moet je op letten voordat je tekent?
Voordat je tekent, is het verstandig om de overeenkomst rustig door te nemen. Kijk daarbij niet alleen naar de vergoeding, maar naar het geheel.
Belangrijke vragen zijn:
- staat duidelijk dat het initiatief bij je werkgever ligt
- staat er dat jou geen verwijt treft
- klopt de einddatum met de opzegtermijn
- is de vergoeding redelijk
- zijn vakantiedagen en vakantiegeld goed geregeld
- staat er iets over juridische kosten
- wordt vrijstelling van werk duidelijk beschreven
- blijft een concurrentiebeding gelden
- is finale kwijting niet te breed
- past de overeenkomst bij jouw persoonlijke situatie
Als je op meerdere vragen geen duidelijk antwoord hebt, is dat een goed moment om de VSO te laten controleren.
Wat als je al hebt getekend?
Ook dan is het verstandig om snel te kijken wat je mogelijkheden zijn.
Bij een beëindigingsovereenkomst heb je als werknemer meestal 14 dagen bedenktijd. Binnen die periode kun je schriftelijk terugkomen op je instemming. Als je werkgever je niet op die bedenktijd heeft gewezen, kan de termijn 21 dagen zijn. De Rijksoverheid geeft aan dat je binnen de bedenktijd zonder reden kunt terugkomen op het ontslag.
Wacht dus niet te lang als je twijfelt. De bedenktijd is kort en kan snel voorbij zijn.
Laat je vaststellingsovereenkomst gratis controleren
De nadelen van een vaststellingsovereenkomst zijn niet altijd direct zichtbaar. Soms zit het risico in één zin. Soms in een datum. En soms juist in iets wat helemaal niet in de overeenkomst staat.
Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken.
Bij VSO Rechtshulp kijken we rustig met je mee naar je vaststellingsovereenkomst. We leggen in begrijpelijke taal uit wat er staat, welke afspraken aandacht vragen en waar mogelijk ruimte is voor verbetering.
Zo krijg je duidelijkheid over je vergoeding, je WW, je einddatum en de gevolgen van de afspraken. Heb je een vaststellingsovereenkomst ontvangen? Stuur deze dan eenvoudig in via het formulier. We kijken gratis met je mee, zodat je met meer rust kunt bepalen wat verstandig is.