Emolumenten: wat betekent het en wat loopt door bij vrijstelling van werk?

Wat zijn emolumenten?

Emolumenten zijn alle voordelen die je van je werkgever krijgt naast je vaste salaris. Denk aan een leaseauto die je ook privé mag gebruiken, een telefoon, een laptop, een onkostenvergoeding, pensioenopbouw of een bonus. Kort gezegd: alles wat je werk je oplevert bovenop je basisloon.

Het woord komt uit het Latijn en betekent zoiets als voordeel of opbrengst. In het dagelijks leven hoor je het bijna nooit. In arbeidsovereenkomsten, cao’s en vooral in vaststellingsovereenkomsten kom je het wel regelmatig tegen.

Emolumenten worden ook wel secundaire arbeidsvoorwaarden genoemd. Dat is geen wettelijk vastomlijnd begrip. Wat er precies onder valt, hangt dus af van wat jij met je werkgever hebt afgesproken.

Welke voorbeelden van emolumenten zijn er?

Emolumenten kunnen in geld zijn of in natura. Ze kunnen maandelijks terugkomen of eenmalig zijn. Veelvoorkomende voorbeelden:

• Leaseauto of auto van de zaak, zeker als je die ook privé mag gebruiken. Het privégebruik is een voordeel dat geld waard is.
• Telefoon en laptop van de zaak, inclusief abonnement.
• Onkostenvergoeding, bijvoorbeeld een vast bedrag per maand of een vergoeding van gedeclareerde kosten.
• Reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer, of een ov-kaart van de zaak.
• Thuiswerkvergoeding.
• Pensioenopbouw, waarbij je werkgever een deel van de premie betaalt.
• Bonus of winstuitkering.
• Dertiende maand of eindejaarsuitkering.
• Vakantiegeld en de opbouw van vakantiedagen.
• Toeslagen, zoals een ploegentoeslag of een overwerkvergoeding.
• Overige regelingen, zoals een studiebudget, personeelskorting, een fietsregeling of een bijdrage aan je zorgverzekering.

Sommige juristen rekenen vakantiegeld en een vaste dertiende maand tot het salaris, anderen tot de emolumenten. Voor jou maakt dat weinig uit, zolang in je afspraken maar duidelijk is dat ze doorlopen.

Waarom staat het woord emolumenten in een vaststellingsovereenkomst?

Bij een ontslag met wederzijds goedvinden leg je de afspraken vast in een vaststellingsovereenkomst. Vaak spreek je daarin af dat je tot de einddatum niet meer hoeft te werken. Dat heet vrijstelling van werk. Een veelgebruikte zin is:

Werknemer is met ingang van [datum] tot de einddatum vrijgesteld van werkzaamheden, met behoud van salaris en emolumenten.

Die zin betekent in gewone taal: je hoeft niet meer te werken, maar je houdt tot de einddatum je loon én je andere arbeidsvoorwaarden. Je arbeidsovereenkomst loopt gewoon door. Alleen de plicht om te werken vervalt.

De woorden “en emolumenten” zijn dus belangrijk. Staat er alleen “met behoud van salaris”, dan kan er later discussie ontstaan over bijvoorbeeld je leaseauto, je bonus of je vergoedingen. Met “salaris en emolumenten” is de bedoeling ruimer: je gaat er financieel niet op achteruit doordat je thuis zit.

Wat loopt door tijdens vrijstelling van werk?

In beginsel loopt alles door wat je ook zou krijgen als je gewoon zou werken. Wel is er één belangrijk onderscheid: tussen voordelen die bij je beloning horen en vergoedingen voor kosten die je alleen maakt als je werkt.

Wat in de regel gewoon doorloopt

• Je bruto salaris, inclusief eventuele loonsverhoging of indexatie volgens je cao.
• Vakantiegeld en de opbouw van vakantiedagen.
• Een vaste dertiende maand of eindejaarsuitkering, naar verhouding tot de einddatum.
• Je pensioenopbouw, zolang je in dienst bent.
• Een leaseauto die je ook privé mocht gebruiken, en een telefoon of laptop die je ook privé mocht gebruiken.
• Vaste toeslagen die structureel bij je loon horen.

Vaste en werkelijke onkosten: hier zit vaak de discussie

Bij onkostenvergoedingen ligt het minder eenvoudig. Een vergoeding van werkelijke kosten is bedoeld om uitgaven terug te betalen die je voor je werk maakt, zoals parkeerkosten, een treinkaartje naar een klant of een zakelijk etentje. Werk je niet meer, dan maak je die kosten ook niet. Die declaraties stoppen dan dus vanzelf.

Bij een vaste onkostenvergoeding is het minder duidelijk. Denk aan een vast bedrag per maand voor kleine kosten, of een vaste reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer. Zo’n vergoeding is bedoeld voor kosten die je maakt omdat je werkt. Werkgevers stellen daarom soms dat die tijdens vrijstelling kan stoppen. Aan de andere kant: als de vergoeding in de praktijk gewoon een vast onderdeel van je maandinkomen was, kun je vinden dat die onder “behoud van emolumenten” valt.

Er is geen vaste regel die altijd de doorslag geeft. Het hangt af van wat je precies hebt afgesproken en hoe de vergoeding in de praktijk werkte. Ook fiscaal kan het uitmaken: een vergoeding die belastingvrij was omdat je reisde, kan als belast loon gaan gelden als je niet meer reist. Daarom is het verstandig om dit punt in de vaststellingsovereenkomst uitdrukkelijk te regelen.

Bonus en variabele beloning

Een bonus is vaak gekoppeld aan doelen of prestaties. Tijdens vrijstelling kun je die doelen niet meer halen, omdat je niet mag werken. Dat mag niet zomaar in je nadeel werken. Toch leidt het regelmatig tot discussie. Een duidelijke oplossing is om in de vaststellingsovereenkomst een vast bonusbedrag of een pro rata bonus op te nemen.

Een voorbeeld

Linda werkt als accountmanager. Ze heeft een leaseauto die ze ook privé gebruikt, een telefoon van de zaak, een vaste onkostenvergoeding per maand en een jaarlijkse bonusregeling. Haar werkgever biedt een vaststellingsovereenkomst aan met vier maanden vrijstelling “met behoud van salaris en emolumenten”.

Salaris, vakantiegeld, pensioenopbouw, de leaseauto en de telefoon lopen in dit geval gewoon door tot de einddatum. Over de vaste onkostenvergoeding en de bonus kan onduidelijkheid ontstaan. Linda laat daarom in de vaststellingsovereenkomst opnemen dat de vaste onkostenvergoeding doorloopt en dat ze over het lopende jaar een bonus krijgt naar verhouding van de maanden tot de einddatum. Zo weet ze vooraf waar ze aan toe is.

Staat er in jouw vaststellingsovereenkomst ook alleen “met behoud van salaris en emolumenten”, zonder dat duidelijk is wat er met je auto, je vergoedingen of je bonus gebeurt? Stuur je VSO via het formulier naar VSO Rechtshulp. We kijken gratis welke voordelen je beter apart kunt laten vastleggen, zoals Linda deed.

Wat laat je duidelijk vastleggen?

“Behoud van salaris en emolumenten” is een nuttige formulering, maar ook een ruime. Hoe concreter de afspraken, hoe kleiner de kans op discussie. Let bijvoorbeeld op deze punten:

• Leaseauto: mag je de auto tot de einddatum houden, ook privé? Wanneer en waar lever je hem in? Soms is het mogelijk om de auto over te nemen of er een vergoeding voor te krijgen.
• Telefoon en laptop: wanneer lever je ze in? Mag je je telefoonnummer meenemen? Mag je de laptop eventueel overnemen, en worden je privébestanden eerst veiliggesteld?
• Onkostenvergoedingen: welke vaste vergoedingen lopen door en welke stoppen?
• Bonus: krijg je een bonus over het lopende jaar, en hoe hoog is die?
• Vakantiedagen: worden je openstaande dagen uitbetaald, of moet je ze tijdens de vrijstelling opnemen? Dat laatste moet uitdrukkelijk zijn afgesproken.
• Pensioen en verzekeringen: loopt je deelname door tot de einddatum? Wat gebeurt er met een collectieve zorgverzekering of een arbeidsongeschiktheidsverzekering via je werkgever?
• Studiekosten: hoef je een studiekostenvergoeding niet terug te betalen?
• Eindafrekening: wanneer wordt alles betaald? Lees meer over de eindafrekening van je werkgever.

Let ook op de samenhang met andere afspraken. Veel vaststellingsovereenkomsten bevatten een finale kwijting. Daarmee verklaar je dat je na de afwikkeling niets meer van elkaar te vorderen hebt. Staat een emolument niet in de overeenkomst, dan kan het lastig zijn om het achteraf nog te krijgen. Het is daarom prettig als alles vooraf helder op papier staat.

Tellen emolumenten mee voor de transitievergoeding?

Sommige wel, andere niet. Voor de transitievergoeding telt je bruto maandsalaris, verhoogd met vakantiegeld, een vaste dertiende maand of eindejaarsuitkering, en vaste toeslagen zoals een ploegentoeslag. Variabele beloning, zoals een bonus of overwerkvergoeding, telt mee als gemiddelde over de afgelopen drie jaar.

Wat meestal niet meetelt: het werkgeversdeel van je pensioenpremie, onkostenvergoedingen en het privégebruik van een leaseauto.

Een kort rekenvoorbeeld. Mark verdient € 4.000 bruto per maand, krijgt 8% vakantiegeld en een vaste dertiende maand. Het maandsalaris voor de transitievergoeding is dan:

Na 9 jaar in dienst is de transitievergoeding 9 keer een derde van dat bedrag, dus 3 keer € 4.653,33. Dat is € 13.960 bruto. Zijn leaseauto en zijn vaste onkostenvergoeding tellen daarbij niet mee.

In een vaststellingsovereenkomst spreek je de vergoeding zelf af. Die kan hoger of lager zijn dan de transitievergoeding. Meer uitleg vind je bij de transitievergoeding in een vaststellingsovereenkomst, en met de rekentool bereken je je eigen bedrag.

Hoe zit het met belasting over emolumenten?

Veel emolumenten zijn voor de Belastingdienst loon. Denk aan salaris, vakantiegeld, een dertiende maand en een bonus. Daarover wordt gewoon loonheffing ingehouden, ook tijdens vrijstelling van werk.

Voor andere voordelen gelden eigen regels:

• Leaseauto: gebruik je de auto ook privé, dan geldt meestal een bijtelling. Die loopt door zolang de auto voor je beschikbaar is, dus ook tijdens vrijstelling.
• Telefoon en laptop: als die nodig zijn voor je werk, zijn ze meestal onbelast.
• Vergoedingen en verstrekkingen: werkgevers kunnen veel vergoedingen onbelast geven via de werkkostenregeling. Soms betaalt de werkgever daar zelf belasting over, zodat jij er niets van merkt.

Blijft een vergoeding doorlopen terwijl de reden ervoor wegvalt, zoals een reiskostenvergoeding terwijl je niet meer reist, dan kan de fiscale behandeling veranderen. Je werkgever regelt de loonheffing. Het is wel goed om te weten dat het nettobedrag daardoor soms anders uitvalt dan je verwacht. Over een ontslagvergoeding lees je meer op de pagina over transitievergoeding en belasting.

Wat gebeurt er met emolumenten na de einddatum?

Op de einddatum eindigt je arbeidsovereenkomst. Daarmee stoppen normaal gesproken ook je emolumenten. Je levert de spullen van de zaak in, de pensioenopbouw bij je werkgever stopt en vergoedingen worden niet meer betaald.

Wel krijg je bij de eindafrekening wat je nog tegoed hebt. Denk aan opgebouwd vakantiegeld, niet opgenomen vakantiedagen en een deel van de dertiende maand. Heb je in de vaststellingsovereenkomst iets anders afgesproken, bijvoorbeeld dat je de laptop mag houden of de leaseauto kunt overnemen, dan geldt die afspraak.

Hoe weet je of je emolumenten goed in je VSO staan?

Het woord emolumenten klinkt ingewikkeld, maar het gaat eigenlijk om iets heel herkenbaars: alles wat je naast je salaris van je werkgever krijgt. In een vaststellingsovereenkomst is het fijn als duidelijk staat wat daarvan doorloopt tijdens je vrijstelling en wat er op de einddatum gebeurt.

Weet je niet zeker of jouw afspraken compleet zijn? Upload je vaststellingsovereenkomst via het formulier, dan bekijkt VSO Rechtshulp deze gratis. We lopen je salaris, je emolumenten, je vergoeding en je WW met je door. Zo zie je voor het tekenen welke voordelen doorlopen en wat je eventueel nog wilt laten aanpassen.