Ontslagen, wat nu: eerst even rust
Heb je net gehoord dat je wordt ontslagen, of kreeg je onverwacht een vaststellingsovereenkomst voorgelegd? Dan is de eerste stap eenvoudig: teken nog niets en neem de tijd. Je hoeft vandaag geen beslissing te nemen. Vaak heb je ruimte om eerst rustig uit te zoeken wat er precies speelt.
Het is normaal als je je overvallen, boos of verdrietig voelt. Ontslag raakt je inkomen, je dagritme en vaak ook je zelfvertrouwen. Juist daarom helpt het om stap voor stap te werken. In dit artikel lees je welke stappen dat zijn, van de vraag hoe je ontslag loopt tot je WW-aanvraag.
Waarom je niet direct iets hoeft te tekenen
Soms vraagt een werkgever om nog tijdens het gesprek of dezelfde dag te tekenen. Dat hoeft niet. Je mag altijd zeggen dat je de stukken eerst wilt lezen en laten bekijken. Een nette reactie is bijvoorbeeld: “Ik heb dit goed gehoord. Ik neem de tijd om de stukken door te lezen en kom er bij je op terug.”
Een handtekening kan gevolgen hebben voor je vergoeding, je einddatum en je WW-uitkering. Een handtekening met alleen “akkoord” erbij kan later worden uitgelegd als instemming. Wil je iets ondertekenen, schrijf er dan letterlijk “voor ontvangst” bij.
Vraag in het gesprek wel om alles op papier: de reden van het ontslag, de voorgestelde einddatum en eventuele voorstellen over geld. Dan weet je precies waar je het over hebt.
Hoe loopt jouw ontslag?
Een werkgever kan een arbeidsovereenkomst niet zomaar beëindigen. Welke regels gelden, hangt af van de manier waarop het ontslag verloopt. Er zijn vijf routes die je in de praktijk het vaakst tegenkomt. Hieronder lees je per route kort wat die inhoudt. Een uitgebreid overzicht vind je op onze pagina over ontslag en je rechten als werknemer.
Ontslag via UWV
Wil je werkgever je ontslaan om bedrijfseconomische redenen, bijvoorbeeld bij een reorganisatie, of omdat je langer dan twee jaar ziek bent? Dan moet de werkgever in de regel eerst toestemming vragen aan UWV. Je krijgt dan de kans om schriftelijk te reageren. Dat heet verweer voeren. Let goed op de termijn die UWV daarvoor in de brief noemt.
Ontbinding door de kantonrechter
Gaat het om een andere reden, zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie? Dan moet je werkgever normaal gesproken naar de kantonrechter. De rechter kijkt of er een redelijke grond voor ontslag is en of herplaatsing in een andere functie mogelijk was. Ook in die procedure mag je reageren op wat je werkgever stelt.
Een vaststellingsovereenkomst
Veel ontslagen lopen via een vaststellingsovereenkomst, afgekort VSO. Dat is een afspraak tussen jou en je werkgever om het dienstverband samen te beëindigen. Er komt dan geen UWV of rechter aan te pas. Omdat je zelf tekent, is het belangrijk dat de afspraken goed zijn. Lees meer over wat een vaststellingsovereenkomst is en waar je op let. Je hoort hiervoor ook de term ontslag met wederzijds goedvinden.
Ontslag op staande voet
Bij ontslag op staande voet eindigt je contract direct. Dat mag alleen bij een dringende reden in de zin van artikel 7:678 BW, zoals diefstal of ernstig wangedrag, en de werkgever moet de reden meteen noemen. Omdat de gevolgen groot zijn, vooral voor je WW en je transitievergoeding, is snel handelen belangrijk. Op onze pagina over ontslag op staande voet lees je wat je kunt doen.
Je tijdelijke contract wordt niet verlengd
Loopt je tijdelijke contract af en verlengt je werkgever het niet? Dan eindigt het contract vanzelf op de einddatum. Duurde je contract 6 maanden of langer, dan moet je werkgever je uiterlijk een maand voor het einde schriftelijk laten weten of je contract wordt verlengd. Gebeurt dat niet of te laat, dan heb je mogelijk recht op een aanzegvergoeding.
Kun je met een vast contract zomaar ontslagen worden?
Nee. Heb je een vast contract, dan heb je veel ontslagbescherming. Je werkgever heeft een redelijke grond nodig en moet via UWV of de kantonrechter. Daarnaast kan een vast contract eindigen als jij zelf instemt, bijvoorbeeld met een VSO. Ook een ontslag op staande voet of een opzegging tijdens een geldige proeftijd is mogelijk.
Ook tijdens ziekte gelden extra regels. Zo mag je werkgever je in beginsel niet opzeggen in de eerste twee jaar dat je ziek bent. Word je ontslagen terwijl je ziek bent, of krijg je dan een VSO? Wees dan extra voorzichtig met tekenen, omdat dit gevolgen kan hebben voor je uitkering.
Welke termijnen moet je in de gaten houden?
Na een ontslag lopen er een paar termijnen die je niet wilt missen. Zet ze direct in je agenda.
- Bedenktermijn bij een VSO: heb je een VSO getekend, dan kun je die binnen 14 dagen zonder opgave van reden ontbinden. Staat die bedenktermijn niet in de VSO, dan wordt dat 21 dagen. Je laat het schriftelijk aan je werkgever weten.
- Ontslag op staande voet: ben je het er niet mee eens, dan kun je binnen 2 maanden de kantonrechter vragen het ontslag ongedaan te maken. Je kunt in plaats daarvan ook om een vergoeding vragen.
- WW-aanvraag: je vraagt WW aan uiterlijk binnen 1 week na je eerste werkloze dag. Verderop lees je hoe dat werkt.
- Reactie aan UWV of rechter: in een ontslagprocedure geldt een reactietermijn. Die staat in de brief die je krijgt.
Een voorbeeld. Noor tekent op dinsdag 6 oktober 2026 een VSO waarin de bedenktermijn netjes staat. Noor kan de VSO dan ontbinden tot en met dinsdag 20 oktober 2026. Twijfel je na het tekenen? Dan is het goed om te weten dat je nog even de tijd hebt.
Vergoeding bij ontslag: waar heb je recht op?
Bij ontslag gaat het meestal om drie soorten geld: de transitievergoeding, je salaris tijdens de opzegtermijn en je eindafrekening. Hieronder lees je per onderdeel kort waar je op let.
Transitievergoeding
Word je ontslagen op initiatief van je werkgever, dan heb je in de regel recht op een transitievergoeding. Dat geldt ook als je tijdelijke contract door je werkgever niet wordt verlengd. De vergoeding is 1/3 bruto maandsalaris per dienstjaar, vanaf de eerste werkdag. In 2026 is het maximum € 102.000 bruto, of een bruto jaarsalaris als dat hoger is.
Voorbeeld: verdien je € 3.600 bruto per maand en werk je 6 jaar bij je werkgever, dan is de transitievergoeding ongeveer 6 x 1/3 x € 3.600 = € 7.200 bruto. Bij het maandsalaris tellen onder meer vakantiegeld en vaste toeslagen mee, dus het echte bedrag kan hoger uitvallen. Met onze tool kun je je transitievergoeding berekenen.
Bij een VSO is de transitievergoeding niet wettelijk verplicht. Wel wordt er in een VSO vaak een vergelijkbare of hogere vergoeding afgesproken. Ben je op staande voet ontslagen wegens ernstig verwijtbaar gedrag, dan hoeft je werkgever meestal geen transitievergoeding te betalen.
Opzegtermijn
Je werkgever moet een opzegtermijn aanhouden. Hoe lang die is, hangt vooral af van hoe lang je in dienst bent en wat er in je contract of cao staat. Tijdens de opzegtermijn krijg je gewoon salaris. Bij een VSO is het verstandig om de einddatum zo te kiezen dat de opzegtermijn in acht wordt genomen. Die termijn gaat in de regel in op de dag na het sluiten van de VSO. Anders kan UWV je WW later laten ingaan.
Eindafrekening
Aan het einde van je dienstverband maakt je werkgever een eindafrekening. Daarin staan onder meer je laatste salaris, het opgebouwde vakantiegeld en de uitbetaling van vakantiedagen die je nog niet hebt opgenomen. Soms komen daar een eindejaarsuitkering of overuren bij. Controleer de bedragen goed. Op onze pagina over de eindafrekening van je werkgever lees je waar je op kunt letten.
Bij een vaststellingsovereenkomst worden je vergoeding, je opzegtermijn en je eindafrekening samen vastgelegd. Heb je een VSO gekregen? Stuur die dan via het formulier op deze pagina. VSO Rechtshulp controleert gratis of je vergoeding, je einddatum en je WW goed geregeld zijn.
Wanneer vraag je WW aan?
Word je werkloos, dan kun je bij UWV een WW-uitkering aanvragen. Dat doe je online met je DigiD. Volgens UWV kun je aanvragen vanaf 1 week voor je eerste werkloze dag, en uiterlijk binnen 1 week daarna. Je eerste werkloze dag is de eerste dag waarop je zou werken als je je baan nog had.
Vraag je later aan en ben je dan al langer dan een week werkloos? Dan krijg je volgens UWV waarschijnlijk tijdelijk een lagere of helemaal geen WW. Het loont dus om dit meteen te regelen.
Een voorbeeld. Is je laatste werkdag vrijdag 30 oktober 2026 en zou je maandag 2 november weer werken? Dan is maandag 2 november 2026 je eerste werkloze dag. Je kunt dan aanvragen vanaf maandag 26 oktober en uiterlijk op maandag 9 november.
Wat kun je vooraf al doen?
- Houd je DigiD, je meest recente loonstrook, je arbeidscontract en je rekeningnummer bij de hand.
- Bewaar ook je ontslagbrief, de toestemming van UWV, de uitspraak van de rechter of je VSO. UWV kan daar later om vragen.
- Kijk of je voldoet aan de wekeneis: je moet in de 36 weken voor je werkloosheid in minstens 26 weken hebben gewerkt.
- Op werk.nl kun je alvast vacatures zoeken en je cv plaatsen.
Bij een VSO is het extra belangrijk dat de tekst goed aansluit op de WW-regels. Er moet bijvoorbeeld duidelijk in staan dat het initiatief bij je werkgever ligt en dat er geen dringende reden is. Dit is een van de punten die wij bij de gratis controle bekijken.
Welke afspraken maak je over je getuigschrift, referentie en concurrentiebeding?
Bij ontslag gaat het niet alleen om geld. Een paar andere afspraken kunnen voor je volgende baan net zo belangrijk zijn.
Getuigschrift en referentie
Je werkgever moet je bij het einde van je dienstverband op verzoek een getuigschrift geven. Daarin staan in elk geval je functie en de periode waarin je werkte. Bij een VSO kun je ook afspreken dat je een positief getuigschrift krijgt en dat je werkgever een goede referentie geeft. Zet zo’n afspraak dan wel op papier.
Concurrentiebeding en relatiebeding
Staat er in je contract een concurrentiebeding of relatiebeding? Dan kan dat je beperken bij het vinden van nieuw werk in dezelfde branche of bij dezelfde klanten. Bij een VSO wordt vaak afgesproken dat zo’n beding vervalt. Staat daar niets over in de VSO, dan kan het beding blijven gelden. Kijk daarom goed of deze afspraak in je VSO staat.
Andere praktische afspraken
Denk ook aan de laptop, telefoon of auto van de zaak, een eventuele studiekostenregeling en of je tijdens de opzegtermijn nog moet werken of wordt vrijgesteld. Hoe duidelijker dit geregeld is, hoe minder er later onduidelijk blijft.
Hoe zorg je goed voor jezelf in deze periode?
Ontslag is meer dan een juridische kwestie. Het kan voelen alsof de grond onder je voeten wegvalt. Geef jezelf daarom ook ruimte, naast alle praktische stappen.
- Praat erover. Met je partner, een vriend of een collega die je vertrouwt. Je hoeft het niet alleen te dragen.
- Houd een ritme aan. Sta op een vast tijdstip op, beweeg en plan elke dag iets kleins.
- Maak overzicht. Zet je termijnen, vragen en documenten op een rij. Overzicht geeft rust.
- Kijk naar je geldzaken. Maak een eenvoudige begroting voor de komende maanden, zodat je weet waar je aan toe bent.
- Zoek hulp als het zwaar blijft. Slaap je slecht of pieker je veel? Bespreek dat dan met je huisarts.
Word je in deze periode ziek, meld je dan gewoon ziek bij je werkgever. Ziekte kan gevolgen hebben voor je ontslag en je uitkering, dus onderteken dan zeker geen stukken zonder dat ze zijn bekeken.
Wat is je volgende stap als er een VSO ligt?
Een ontslag brengt veel vragen tegelijk. Hoe loopt de procedure, klopt je vergoeding en krijg je straks WW? Met de stappen in dit artikel heb je een eerste overzicht. Ligt er een vaststellingsovereenkomst, dan is de volgende stap nagaan of de afspraken kloppen, voordat je tekent of voordat je bedenktermijn voorbij is.
Stuur je VSO dan via het formulier op deze pagina. VSO Rechtshulp bekijkt hem gratis en legt je in gewone taal uit wat de afspraken betekenen voor je vergoeding, je einddatum en je WW. Daarna beslis je zelf, met de informatie die je nodig hebt.
