Wat is een verbetertraject?
Een verbetertraject is een afgesproken periode waarin je werkt aan punten die volgens je werkgever beter moeten. Je werkgever legt uit wat er niet goed gaat, wat er anders moet en hoe je daarbij wordt geholpen. Aan het einde wordt gekeken of je voldoende bent verbeterd.
Je hoort ook andere woorden, zoals verbeterplan, ontwikkeltraject of plan van aanpak. Het idee is steeds hetzelfde. Er is een verschil tussen wat je werkgever van je verwacht en wat je volgens je werkgever laat zien. Het traject is bedoeld om dat verschil te overbruggen.
Een verbetertraject is in de eerste plaats een kans. Een traject kan ook echt goed uitpakken: de verwachtingen worden duidelijker, je krijgt de begeleiding die je nodig had en het werk gaat weer beter. Tegelijk is het goed om te weten dat een verbetertraject ook een juridische kant heeft. Als het traject niet slaagt, kan het de basis vormen voor een ontslag.
Waarom is een verbetertraject belangrijk bij ontslag wegens disfunctioneren?
Je werkgever kan je niet zomaar ontslaan omdat je volgens je werkgever niet goed functioneert. De wet stelt duidelijke eisen. Een verbetertraject is in de praktijk de manier waarop een werkgever laat zien dat aan die eisen is voldaan.
Ontslag wegens disfunctioneren heet in de wet ontslag wegens ongeschiktheid voor de bedongen arbeid. Het staat in artikel 7:669 lid 3 onder d van het Burgerlijk Wetboek. Juristen noemen dit daarom de d-grond. Je werkgever moet dan aannemelijk maken dat:
- je ongeschikt bent voor je functie, en dat dit niet komt door ziekte of gebreken;
- je tijdig in kennis bent gesteld: je wist op tijd dat je functioneren onvoldoende was en wat er beter moest;
- je voldoende gelegenheid hebt gekregen om je functioneren te verbeteren;
- het disfunctioneren niet het gevolg is van onvoldoende zorg van je werkgever voor scholing of voor je arbeidsomstandigheden.
Daarnaast moet je werkgever kijken of je binnen een redelijke termijn in een andere passende functie kunt werken, eventueel met scholing. Dat heet herplaatsing. Pas als dat niet mogelijk of niet zinvol is, kan ontslag aan de orde zijn.
Bij ontslag wegens disfunctioneren beslist niet UWV, maar de kantonrechter. Je werkgever moet dan een verzoek tot ontbinding indienen. De rechter kijkt kritisch naar het dossier, en het verbetertraject is daarin vaak het belangrijkste onderdeel. Is er geen traject geweest, of was het traject te kort of te vaag, dan wijst de rechter het verzoek regelmatig af.
De wet schrijft het woord verbetertraject niet letterlijk voor. Maar zonder een serieuze kans om te verbeteren is het voor een werkgever vaak moeilijk om de d-grond aan te tonen.
Waar voldoet een goed verbetertraject aan?
Een eerlijk verbetertraject is duidelijk, haalbaar en goed begeleid. Rechters kijken vooral of je werkgever je een reële kans heeft gegeven. Een traject dat alleen op papier bestaat, telt daarbij weinig mee.
Let bij een verbetertraject op deze punten.
Concrete en haalbare doelen
Je moet precies weten wat er van je wordt verwacht. “Je moet proactiever worden” is te vaag. Beter is bijvoorbeeld: “Je handelt klantvragen binnen twee werkdagen af” of “Je levert de maandrapportage uiterlijk de vijfde werkdag van de maand in.” De doelen moeten passen bij je functie en redelijk haalbaar zijn.
Een redelijke duur
Verbeteren kost tijd. De wet noemt geen vaste termijn. Hoe lang een traject moet duren, hangt af van je functie, de verbeterpunten en hoe lang je al in dienst bent. In de praktijk duurt een verbetertraject vaak enkele maanden. Een traject van een paar weken is voor complexere functies al snel te kort.
Begeleiding en ondersteuning
Je werkgever hoort je te helpen. Denk aan een vaste begeleider, coaching, een training of een cursus. Welke hulp nodig is, verschilt per situatie. Als je werkgever alleen controleert en niet ondersteunt, is dat een zwak punt in het traject.
Tussentijdse evaluaties
Regelmatige gesprekken laten zien hoe het gaat. Zo weet je waar je staat en kun je bijsturen. Het is niet eerlijk als je pas aan het einde hoort dat het de hele tijd onvoldoende was.
Alles op papier
Een goed traject wordt schriftelijk vastgelegd. Dat geldt voor het plan zelf, de doelen, de afspraken over begeleiding en de verslagen van de evaluaties. Ook duidelijk moet zijn wat er gebeurt als het traject niet slaagt.
Moet je meewerken aan een verbetertraject?
Ja, in beginsel wel. Van een goed werknemer wordt verwacht dat die meewerkt aan een redelijk verbetertraject. Weiger je zonder goede reden, dan kan dat later tegen je werken. Een rechter kan dan vinden dat je zelf de kans om te verbeteren niet hebt benut.
Meewerken betekent niet dat je het overal mee eens moet zijn. Je kunt serieus meedoen en tegelijk aangeven waar je het anders ziet. Juist die combinatie is sterk.
Hoe ga je zelf met een verbetertraject om?
Een verbetertraject vraagt veel van je, ook emotioneel. Het helpt om er rustig en zorgvuldig mee om te gaan. Deze stappen geven je houvast.
- Doe serieus mee. Laat zien dat je de verbeterpunten oppakt. Dat is goed voor je werk en voor je positie.
- Vraag om duidelijkheid. Zijn doelen vaag? Vraag dan of ze concreter kunnen worden gemaakt. Vraag ook hoe je werkgever meet of je een doel haalt.
- Vraag om de hulp die je nodig hebt. Denk aan een training, coaching of een aanpassing in je werk. Doe dit bij voorkeur schriftelijk.
- Reageer schriftelijk op verslagen. Klopt een verslag niet of mist er iets? Stuur dan een korte, zakelijke reactie en vraag om die bij je dossier te voegen.
- Leg je eigen kant vast. Houd bij wat je hebt gedaan, welke resultaten je hebt geboekt en welke afspraken er zijn gemaakt. Bewaar e-mails en positieve feedback.
- Benoem omstandigheden. Speelt er iets dat je functioneren beïnvloedt, zoals een te hoge werkdruk, onduidelijke taken of problemen thuis? Bespreek dat en leg het vast.
Een voorbeeld. Lotte werkt als administratief medewerker en krijgt een verbeterplan van drie maanden. Na de eerste evaluatie staat in het verslag dat ze “geen vooruitgang” laat zien. Lotte heeft in die periode wel alle facturen op tijd verwerkt. Ze stuurt een korte reactie met die resultaten en vraagt of die aan het verslag worden toegevoegd. Zo ligt haar kant van het verhaal ook op papier.
Wat als het verbetertraject niet eerlijk voelt?
Soms voelt een verbetertraject niet als een echte kans. Je hebt het gevoel dat de uitkomst al vaststaat. Of je denkt: mijn baas wil me eruit werken. Dat is een naar gevoel, en het is goed om te weten dat je daar niet machteloos in staat.
Signalen dat een traject niet goed in elkaar zit, zijn bijvoorbeeld:
- de doelen zijn vaag of vrijwel onhaalbaar;
- de termijn is erg kort voor wat er van je wordt gevraagd;
- je krijgt geen begeleiding, alleen controle;
- verslagen zijn eenzijdig en je reactie wordt niet meegenomen;
- de verbeterpunten verschuiven steeds;
- er volgen meerdere trajecten na elkaar zonder duidelijk einde.
Een rechter kijkt of een traject oprecht bedoeld was. Een traject dat vooral dient om een dossier op te bouwen, weegt minder zwaar. Daarom is het zo waardevol dat je zelf schriftelijk reageert en je eigen kant vastlegt.
Soms gaat het eigenlijk niet om je functioneren, maar om de samenwerking. Er is een conflict, het vertrouwen is weg of de sfeer is omgeslagen. Dan speelt er mogelijk een verstoorde arbeidsrelatie. Dat is een andere ontslaggrond met eigen regels. Een werkgever kan niet zomaar een verbetertraject gebruiken om een conflict op te lossen.
Heb je tijdens of na een verbetertraject een voorstel of een vaststellingsovereenkomst gekregen? Stuur die dan via het formulier naar VSO Rechtshulp. We controleren je VSO gratis en kijken of de vergoeding en de ontslagreden passen bij hoe het traject is verlopen.
Hoe kan een verbetertraject aflopen?
Aan het einde van het traject volgt een eindgesprek. Daarin wordt besproken of je de doelen hebt gehaald. Er zijn grofweg vier uitkomsten.
Het traject is geslaagd
Je hebt voldoende verbetering laten zien. Het traject wordt afgesloten en je werkt gewoon verder. Vraag om een schriftelijke bevestiging dat het traject met een positief resultaat is afgerond. Dat is prettig voor later.
Het traject wordt verlengd
Soms is er vooruitgang, maar nog niet genoeg. Je werkgever kan dan voorstellen het traject te verlengen. Dat kan zinvol zijn, zeker als je ziet dat het de goede kant op gaat. Let er wel op dat de doelen gelijk blijven en dat de verlenging een duidelijk einde heeft.
Je werkgever vraagt ontbinding bij de kantonrechter
Is het traject volgens je werkgever niet geslaagd, dan kan die de kantonrechter vragen de arbeidsovereenkomst te ontbinden op de d-grond. Je krijgt de kans om daarop te reageren. De rechter beoordeelt dan of aan alle wettelijke eisen is voldaan, inclusief herplaatsing. Wijst de rechter het verzoek toe, dan heb je in de regel recht op een transitievergoeding. Dat is een derde bruto maandsalaris per dienstjaar, in 2026 tot maximaal € 102.000 of een bruto jaarsalaris als dat hoger is.
Je werkgever stelt een vaststellingsovereenkomst voor
Veel werkgevers kiezen liever niet voor een procedure. Die kost tijd en de uitkomst is onzeker. Daarom komt er vaak een voorstel om de arbeidsovereenkomst in overleg te beëindigen met een vaststellingsovereenkomst. Daarin staan afspraken over de einddatum, de vergoeding, vrijstelling van werk en de reden van het einde.
Je bent niet verplicht om te tekenen. Hoe sterker het dossier van je werkgever, hoe sterker diens positie. Maar een traject met zwakke punten geeft jou juist meer ruimte. Dat kan meewegen als je gaat onderhandelen over je vaststellingsovereenkomst, bijvoorbeeld over de hoogte van de vergoeding of een neutrale ontslagreden. Een goede formulering is ook belangrijk voor je WW-uitkering na een vaststellingsovereenkomst.
Wat als je ziek wordt tijdens een verbetertraject?
Het komt voor dat iemand tijdens een verbetertraject ziek wordt, bijvoorbeeld door stress. Meld je dan gewoon ziek zoals dat in je bedrijf is afgesproken. Het traject wordt meestal stilgezet zolang je ziek bent.
De bedrijfsarts beoordeelt wat je nog wel en niet kunt. Werk mee aan die gesprekken. Tijdens ziekte geldt in beginsel een opzegverbod. Een ontbindingsverzoek wegens disfunctioneren wordt tijdens ziekte afgewezen, tenzij het verzoek geen verband houdt met de ziekte. Na je herstel kan het traject worden hervat.
Wat doe je als je werkgever na het traject over vertrek begint?
Komt je werkgever na een negatief eindgesprek met een voorstel om te vertrekken, dan hoef je niet meteen te tekenen. Hoe het traject is verlopen, kan meewegen in de afspraken. Waren de doelen concreet, kreeg je echte begeleiding en is je reactie op de verslagen meegenomen?
Heb je een voorstel of een vaststellingsovereenkomst ontvangen? Stuur het document dan via het formulier op deze pagina naar VSO Rechtshulp. We controleren het gratis en kijken of de vergoeding, de einddatum en de ontslagreden goed geregeld zijn, ook met het oog op je WW. Zo heb je een helder beeld van je positie voordat je een beslissing neemt.
