Ben je verplicht een vaststellingsovereenkomst te tekenen?
Nee. Een vaststellingsovereenkomst, ook wel VSO genoemd, is gebaseerd op wederzijds goedvinden. Dat betekent dat jij en je werkgever allebei moeten instemmen met het einde van de arbeidsovereenkomst en de voorwaarden waaronder dat gebeurt.
Je werkgever kan je dus een vaststellingsovereenkomst aanbieden, maar kan je niet verplichten om daarmee akkoord te gaan.
Het is ook niet nodig om direct te reageren. Een VSO bevat vaak verschillende juridische en financiële afspraken. Het is redelijk dat je de tijd neemt om te begrijpen wat deze voor jou betekenen en het voorstel laat beoordelen. In ons voorbeeld zie je wat er in je overeenkomst hoort te staan.
Soms staat in een begeleidende brief of e-mail een termijn waarbinnen je werkgever een reactie verwacht. Zo’n reactietermijn betekent niet automatisch dat je verplicht bent om binnen die termijn te tekenen.
Wat gebeurt er als je een vaststellingsovereenkomst niet tekent?
Als je een vaststellingsovereenkomst niet tekent, eindigt je arbeidsovereenkomst niet door het voorstel. De bestaande arbeidsovereenkomst blijft in beginsel van kracht. Dat betekent dat je niet automatisch uit dienst bent zodra je een VSO weigert of de voorgestelde termijn om te tekenen laat verlopen. Wat daarna gebeurt, hangt af van de reden waarom je werkgever afscheid van je wil nemen.
Je werkgever kan bijvoorbeeld besluiten om verder met je te onderhandelen. Misschien ontvang je een aangepast voorstel of worden bepaalde voorwaarden gewijzigd. Jullie kunnen alsnog overeenstemming bereiken over een vaststellingsovereenkomst.
Het is ook mogelijk dat je werkgever besluit geen overeenstemming meer te zoeken en een formele ontslagprocedure probeert te starten. Welke route daarvoor beschikbaar is, hangt af van de ontslagreden.
Een VSO niet tekenen betekent dus niet dat er daarna niets meer kan gebeuren. Het betekent vooral dat jij niet instemt met het ontslag onder de voorwaarden die op dat moment zijn voorgesteld.
Kan je werkgever je ontslaan als je de VSO niet tekent?
Ja, dat kan in bepaalde situaties. Je werkgever heeft jouw handtekening nodig voor ontslag met wederzijds goedvinden, maar niet iedere vorm van ontslag vereist jouw toestemming.
Wil je werkgever het dienstverband beëindigen zonder jouw instemming? Dan moet daarvoor een geldige ontslagroute worden gevolgd.
Bij bedrijfseconomische redenen of langdurige arbeidsongeschiktheid loopt een ontslagprocedure doorgaans via UWV. Bij andere ontslaggronden, zoals disfunctioneren of een verstoorde arbeidsverhouding, kan je werkgever de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden.
Je werkgever moet daarbij aan de wettelijke voorwaarden voor ontslag voldoen. Alleen zeggen dat hij niet meer met je verder wil, is niet altijd voldoende.
Daarom is het belangrijk om te weten waarom je werkgever je een vaststellingsovereenkomst aanbiedt. De ontslagreden kan veel zeggen over je juridische positie en over de ruimte die er mogelijk is om andere afspraken te maken.
Kun je een vaststellingsovereenkomst weigeren?
Ja, je mag een vaststellingsovereenkomst weigeren. Je hoeft daarvoor niet eerst toestemming te vragen aan je werkgever.
Toch hoeft de keuze niet meteen tussen tekenen en volledig weigeren te gaan. Een VSO is een voorstel waarover je kunt onderhandelen.
Ben je het bijvoorbeeld eens met het vertrek, maar niet met de ontslagvergoeding? Of wil je wel meewerken aan beëindiging, maar vind je de einddatum te vroeg? Dan kun je voorstellen om deze voorwaarden te wijzigen.
Je kunt een vaststellingsovereenkomst dus ook gebruiken als startpunt voor overleg.
Dat geeft vaak meer mogelijkheden dan direct akkoord gaan of het hele voorstel afwijzen.
Wanneer kun je een vaststellingsovereenkomst beter niet direct tekenen?
Een vaststellingsovereenkomst heeft juridische en financiële gevolgen. Het is daarom verstandig om niet direct te tekenen wanneer nog niet duidelijk is wat de afspraken precies voor jou betekenen.
Dat geldt bijvoorbeeld wanneer de reden voor het ontslag onduidelijk is of wanneer je niet begrijpt waarom je werkgever het dienstverband wil beëindigen. De reden voor het ontslag kan invloed hebben op je onderhandelingspositie.
Ook de aangeboden ontslagvergoeding verdient aandacht. Vaak wordt de wettelijke transitievergoeding als uitgangspunt gebruikt, maar dat betekent niet dat iedere vergoeding die daarop gebaseerd is automatisch passend is.
Daarnaast zijn er situaties waarin extra voorzichtigheid nodig is.
Je bent ziek op het moment dat je de VSO ontvangt
Ben je arbeidsongeschikt? Dan gelden bijzondere regels en kan het beëindigen van je arbeidsovereenkomst gevolgen hebben voor je inkomen en een eventuele uitkering.
Vooral tijdens de eerste twee ziektejaren is het belangrijk om een vaststellingsovereenkomst niet zomaar te ondertekenen. Je werkgever heeft tijdens ziekte in beginsel verplichtingen rond loondoorbetaling en re-integratie en er geldt doorgaans een opzegverbod.
Door zelf in te stemmen met beëindiging van het dienstverband kan je positie veranderen.
Laat daarom eerst beoordelen wat een vaststellingsovereenkomst tijdens ziekte in jouw specifieke situatie betekent.
De ontslagvergoeding lijkt te laag
Een vergoeding is vaak een belangrijk onderdeel van een VSO. Toch is het niet altijd eenvoudig om zelf te bepalen wat een redelijke ontslagvergoeding is.
Je kunt de wettelijke transitievergoeding berekenen als eerste referentiepunt. Bij een vaststellingsovereenkomst kan er afhankelijk van je juridische positie en de reden voor het ontslag ruimte zijn voor andere afspraken.
Kijk bovendien niet alleen naar het bedrag. Een iets hogere vergoeding hoeft niet gunstiger te zijn als daar ongunstige afspraken over bijvoorbeeld de einddatum of andere arbeidsvoorwaarden tegenover staan.
De einddatum of opzegtermijn klopt mogelijk niet
De einddatum in een vaststellingsovereenkomst verdient extra aandacht wanneer je na je dienstverband mogelijk een WW-uitkering nodig hebt.
UWV houdt bij ontslag met wederzijds goedvinden rekening met de opzegtermijn die voor je werkgever geldt. Is de einddatum te vroeg gekozen, dan kan dit gevolgen hebben voor het moment waarop een eventuele WW-uitkering kan ingaan.
Controleer daarom vóór ondertekening of de einddatum goed is vastgesteld.
Je weet niet wat bepaalde bepalingen betekenen
Een VSO kan bepalingen bevatten over bijvoorbeeld finale kwijting, geheimhouding, concurrentiebeding, relatiebeding of het inleveren van bedrijfseigendommen.
Sommige bepalingen lijken standaard, maar kunnen wel degelijk gevolgen hebben.
Bij finale kwijting spreek je bijvoorbeeld meestal af dat jij en je werkgever na uitvoering van de overeenkomst niets meer van elkaar te vorderen hebben, behalve wat expliciet is uitgezonderd.
Het is prettig om vóór ondertekening te weten welke rechten je daarmee mogelijk afsluit.
Niet akkoord met de vaststellingsovereenkomst: wat kun je doen?
Ben je niet akkoord met de vaststellingsovereenkomst? Dan kun je verschillende kanten op.
Je kunt je werkgever laten weten dat je het voorstel eerst wilt laten beoordelen. Daarna kun je aangeven met welke onderdelen je niet akkoord bent en welke aanpassingen je voorstelt.
Dat kan bijvoorbeeld gaan om:
- een hogere ontslagvergoeding;
- een andere einddatum;
- vrijstelling van werkzaamheden;
- uitbetaling van vakantiedagen;
- afspraken over bonus of provisie;
- het laten vervallen van een concurrentie- of relatiebeding;
- een vergoeding voor juridische kosten;
- de formulering van de ontslagreden;
- afspraken over een getuigschrift of referentie.
Welke punten relevant zijn, verschilt per situatie. Je hoeft dus niet automatisch over ieder onderdeel te onderhandelen.
Een tegenvoorstel doen
Een tegenvoorstel betekent dat je niet akkoord gaat met het huidige voorstel, maar wel aangeeft onder welke aangepaste voorwaarden je eventueel bereid bent om tot overeenstemming te komen.
Daarmee wijs je ontslag met wederzijds goedvinden niet noodzakelijk volledig af.
Bijvoorbeeld: je werkgever stelt voor dat je over een maand uit dienst gaat en biedt een bepaalde ontslagvergoeding. Na beoordeling blijkt dat de einddatum niet goed aansluit bij de geldende opzegtermijn. Je kunt dan voorstellen de einddatum aan te passen.
Hetzelfde geldt voor een vergoeding of andere voorwaarden.
Hoe sterk je onderhandelingspositie is, hangt mede af van de reden waarom je werkgever het dienstverband wil beëindigen en welke mogelijkheden je werkgever heeft wanneer jij niet akkoord gaat.
Wil jij juist weg, maar wil je werkgever geen vaststellingsovereenkomst sluiten? Lees dan wat je kunt doen als je werkgever niet wil meewerken aan een vaststellingsovereenkomst.
Wat als je werkgever druk zet om de VSO te tekenen?
Een voorstel voor ontslag kan veel onzekerheid geven. Dat wordt lastiger wanneer je werkgever aangeeft dat je snel moet beslissen.
Een vaststellingsovereenkomst blijft echter gebaseerd op vrijwillige instemming.
Je mag daarom tijd gebruiken om de overeenkomst te lezen en juridisch te laten beoordelen. Een door je werkgever genoemde reactiedatum verandert niet vanzelf het karakter van de VSO.
Probeer ook onderscheid te maken tussen een termijn om op het voorstel te reageren en de wettelijke regels die gelden nadat een overeenkomst tot stand is gekomen.
Voel je je onder druk gezet of begrijp je niet wat er gebeurt als je niet binnen de genoemde termijn tekent? Laat dan eerst beoordelen wat je positie is voordat je een beslissing neemt.
Heeft een VSO niet tekenen gevolgen voor je WW?
Als je de VSO niet tekent en je arbeidsovereenkomst daardoor blijft bestaan, vraag je normaal gesproken nog geen WW aan. Je bent immers nog in dienst.
Voor WW wordt de manier waarop je dienstverband uiteindelijk eindigt wel belangrijk.
Bij een vaststellingsovereenkomst moet de beëindiging zo zijn vormgegeven dat deze past binnen de voorwaarden voor een eventuele WW-uitkering. Onder andere het initiatief voor het ontslag, de reden voor beëindiging en de juiste opzegtermijn kunnen daarbij van belang zijn.
Dat is nog een reden om een VSO niet alleen te beoordelen op de hoogte van de ontslagvergoeding.
Een aantrekkelijke vergoeding helpt weinig als andere afspraken later problemen opleveren.
Heb je de vaststellingsovereenkomst al getekend?
Heb je inmiddels getekend en twijfel je achteraf? Dan kan de wettelijke bedenktijd bij een vaststellingsovereenkomst belangrijk zijn.
Na het sluiten van een beëindigingsovereenkomst heb je in beginsel 14 dagen de tijd om hierop terug te komen. Je kunt de overeenkomst binnen die periode schriftelijk ontbinden zonder dat je daarvoor een reden hoeft te geven.
Je werkgever moet je schriftelijk wijzen op deze bedenktijd. Is dat niet gebeurd, dan wordt de bedenktijd verlengd naar 21 dagen.
Heb je net getekend en twijfel je over de afspraken? Dan is het verstandig om niet te wachten met het laten beoordelen van de overeenkomst.
Eerst weten waar je aan toe bent voordat je tekent
Een vaststellingsovereenkomst niet tekenen is niet altijd hetzelfde als het ontslag volledig afwijzen. Misschien wil je best afspraken maken over je vertrek, maar wil je eerst weten of het voorstel goed in elkaar zit. Of misschien heb je juist twijfels over de reden waarom je werkgever afscheid van je wil nemen.
Je hoeft die afweging niet alleen te maken.
VSO Rechtshulp kijkt rustig met je mee naar je vaststellingsovereenkomst. We beoordelen onder andere de ontslagvergoeding, einddatum, opzegtermijn, WW-afspraken en andere voorwaarden die voor jouw situatie van belang zijn.
Je kunt je vaststellingsovereenkomst gratis laten controleren via het formulier. Zo weet je wat het voorstel betekent en kun je daarna bepalen of tekenen, onderhandelen of niet akkoord gaan het beste bij jouw situatie past.
